Автор

Болеслав Прус

1847–1912

Bolesław Prus

Болеслав Прус (настоящее имя Александр Гловацкий) — выдающийся польский писатель, журналист и редактор XIX‑века. Родился в 1847 году в Хрубешуве, участвовал в польском восстании 1863 года, после чего продолжил образование в Варшаве. В 1872 году дебютировал в печати, работал в ведущих газетах, публиковал фельетоны и хроники.

Другие имена: Александр Гловацкий; Aleksander Głowacki

На этой странице собраны книги автора, ссылки на карточки произведений и переходы к чтению или AI-разбору в BookRa.

Википедия Wikidata

Произведения

Жанры и литературная форма

романповестьрассказфельетонисторический романсоциально‑психологический романпроза

Биография

Александр Гловацкий родился 20 августа 1847 года в Хрубешуве, небольшом селе рядом с Люблином, в семье обедневшего шляхтича. Рано осиротев, он воспитывался старшим братом Леоном, сторонником национального освобождения Польши. С июня 1863 года, будучи учеником пятого класса гимназии, он принял участие в польском восстании, был ранен и взят в плен российскими войсками, а затем арестован и заключён в тюрьму в Люблинском замке. После окончания лицея в Люблине Прус поступил на физико‑математический факультет Главной школы в Варшаве (1866—1868). Из‑за материальных трудностей он покинул учёбу, попробовал обучаться в Училище сельского и лесного хозяйства в Пулавах, но вскоре вернулся в Варшаву, где продолжил заниматься литературой. В 1872 году Прус дебютировал в печати, а с 1874 по 1903 год работал в ведущих варшавских газетах, став редактором журнала «Новины» (1882—1883). Он публиковал более тысячи фельетонов, хроник и юмористических сценок, а также рассказы с социальной проблематикой, такие как «Дворец и лачуга», «Михалко», «Анелька» и «Антек». В литературе Прус создал новый тип социально‑психологического романа, представленный в «Кукле» (1887—1889), а также исторический роман «Фараон» (1895—1896) и роман о революции «Дети» (1908). Его произведения, включая «Порабощённые души», «Эмансипированные женщины» и «Перемены», получили широкое признание и были переведены на многие языки. Прус умер 19 мая 1912 года в Варшаве, оставив после себя богатое наследие польской литературы.

Творчество

Прус писал в реалистическом стиле, уделяя особое внимание социальной проблематике, жизни Варшавы и революционным событиям. Его творчество охватывает романы, повести, рассказы и фельетоны, в которых сочетаются психологический анализ персонажей и критика общественных институтов. Он был одним из ведущих представителей польского реализма XIX века.

Старт

С чего начать читать

Фараон

Болеслав Прус

НЕЗАКОННОЕ ПОТРЕБЛЕНИЕ НАРКОТИЧЕСКИХ СРЕДСТВ, ПСИХОТРОПНЫХ ВЕЩЕСТВ, ИХ АНАЛОГОВ ПРИЧИНЯЕТ ВРЕД ЗДОРОВЬЮ, ИХ НЕЗАКОННЫЙ ОБОРОТ ЗАПРЕЩЕН И ВЛЕЧЕТ УСТАНОВЛЕННУЮ ЗАКОНОДАТЕЛЬСТВОМ ОТВЕТСТВЕННОСТЬ «Фараон» – роман польского писателя Болеслава Пруса о борьбе за власть молодого фараона Рамсеса c кастой жрецов бога Амона-Ра. Действие происходит в XI в. до н. э. – в период упадка XX династии египетских фараонов, вымышленный исторический персонаж – Рамсес XIII пытается противостоять Верховному жрецу Херихору. В романе отрывки из древнеегипетских текстов смешаны с явными анахронизмами и современными мыслями – вместе с тем произведение считается одним из наиболее полных и точных описаний древнеегипетского общества.

Michałko

Болеслав Прус

Michałko, przezywany durnym, przenosi się do Warszawy. Ma nadzieję na pracę i lepsze życie. Zostaje zatrudniony na budowie, zakochuje się. Nic jednak nie układa się po jego myśli, życie w mieście odbiega od jego wyobrażeń, nie rozumie zachowania napotykanych ludzi. Pewnego dnia na budowie dochodzi do wypadku. Michałko jest przerażony…Bolesław Prus (właściwie Aleksander Głowacki) był świetnym obserwatorem, co znalazło odzwierciedlenie w jego twórczości – nikt tak jak on nie opisywał nastrojów i mechanizmów społecznych. Współpracował z wieloma gazetami, m.in. „Niwą” i „Tygodnikiem Ilustrowanym”, a ukazujące się w „Kurierze Warszawskim”, opisujące życie miasta, „Kroniki” cieszyły się dużą popularnością. Brał udział w licznych inicjatywach społecznych i oświatowych.

Emancypantki

Болеслав Прус

Właścicielka sławnej warszawskiej pensji, pani Latter, jest kobietą niezależną. Miała dwóch mężów, jeden z nich zmarł, drugi również uchodzi za zmarłego, choć losy jego owiane są tajemnicą. Samodzielnie wychowała dwoje dzieci i silną ręką kieruje instytucją wychowawczą dla panien. Jedną z jej pomocnic jest pracująca jako „dama klasowa”dziewiętnastoletnia Madzia Brzeska, którą cechuje dobroć serca, naiwność oraz… zdumiewająco niska samoocena. Zmagania tych bohaterek z życiem, z otaczającą rzeczywistością stanowią temat powieści Emancypantki Bolesława Prusa.Oprócz tych dwóch głównych postaci, przez karty powieści przewija się cały korowód kobiet rozmaicie ustosunkowujących się do nowoczesnej wówczas idei emancypacji, jednolicie natomiast cechujących się hiperemocjonalnością lub wręcz skłonnością do histerii, jak np. emancypantka w stylu brytyjskim, panna Howard. Z powieści, której akcja osadzona została w latach 70. XIX w., drukowanej w latach 90. (w odcinkach w „Kurierze Codziennym” w 1890 r., wyd. całości w 1894 r.), nie dowiemy się o tym, czym istotnie był wówczas ruch na rzecz wyzwolenia kobiet w Polsce – w tym celu lepiej sięgnąć po teksty Żmichowskiej (np. opracowane przez Boy'a listy). Dowiemy się natomiast wiele o potocznych opiniach, funkcjonowaniu plotki oraz obowiązujących obyczajach. Ukazana przez Prusa rzeczywistość społeczna, w której funkcjonowały kobiety, niezależnie od zamierzeń autora robi wstrząsające wrażenie.Powieść o emancypacji kobiet w sposób zadziwiający przeistoczyła się pod piórem pozytywistycznego pisarza w powieść o pieniądzach: o kredycie, kapitale, zyskach i kosztach, materialnych podstawach bytu, o ekonomii zakreślającej horyzont aspiracji.

Kamizelka

Болеслав Прус

Nie każda opowieść miłosna jest pełna dramatycznych zwrotów akcji, są inne sposoby na wyznanie uczucia, niż wypicie trucizny, nie wszyscy kochankowie pochodzą z Werony. Są też ciche, nie mniej wzruszające, historie wspólnych zmagań z codziennością, które odciskają ślady na miejscach i przedmiotach. Zwykła na pozór kamizelka może opowiedzieć o losach małżeństwa. Przesunięte szwy i zwężenie paska mogą być świadectwem dramatycznej, choć bezgłośnej, walki. Pewnego dnia ktoś odczyta z nich historię.Bolesław Prus (właściwie Aleksander Głowacki) był świetnym obserwatorem, co znalazło odzwierciedlenie w jego twórczości – nikt tak jak on nie opisywał nastrojów i mechanizmów społecznych. Współpracował z wieloma gazetami, m.in. „Niwą” i „Tygodnikiem Ilustrowanym”, a ukazujące się w „Kurierze Warszawskim”, opisujące życie miasta, „Kroniki” cieszyły się dużą popularnością. Brał udział w licznych inicjatywach społecznych i oświatowych