Удобнее читать в приложении
AI-разбор доступен после входа
Суть книги, пересказ, главный конфликт, ключевые идеи, вывод, кому полезна, главные темы, персонажи и цитаты можно получить после входа в BookRa.
auto_awesomeПолучить AI-разборО книге
Kandyd to najsłynniejsza powiastka filozoficzna autorstwa Woltera.Niezwykłe przygody tytułowego bohatera, związane z wygnaniem z kraju i podróżami po świecie, są pretekstem do ujawnienia poglądów Woltera – przede wszystkim krytyki Leibnitzowskiego twierdzenia o tym, że żyjemy na najlepszym z możliwych światów.Kandyd to utwór popularyzujący filozofię oświeceniową – krytykujący zabobonność, instytucję Kościoła oraz zastaną filozofię. Wolter przedstawia również wizję idealnego państwa, Eldorado, nieskażonego szkodliwą działalnością człowieka, ale z wysoko rozwiniętą nauką, zwłaszcza w zakresie nauk ścisłych. Filozof propaguje rozumowe podejście do świata, uznaje, że rozum powinien mieć wpływ na moralność, religię i wiarę – uznaje istnienie Boga, ale jako deista odrzuca wizję Jego ingerencji w losy świata. Kandyd był jednym z najbardziej kontrowersyjnych utworów w historii literatury, powieść została umieszczona w Indeksie Ksiąg Zakazanych. Wolter napisał Kandyda w 1759 roku.
Дата написания1970-01-01
Язык книгиpl
Возрастное ограничение0+
Читать онлайн
Страница 31 из 334
ad hominem (łac.) – dosł. do człowieka; argument ad hominem: niemerytoryczny sposób argumentowania odnoszący tezy rozumowania do konkretnej osoby. [przypis edytorski]
5
noc św. Bartłomieja – dokonana w Paryżu z 23 na 24 sierpnia 1572 r. rzeź, której ofiarą padło 3 tys. hugenotów (fr. kalwinów) na czele z ich przywódcą, admirałem Coligny i która dała sygnał do dalszych rzezi w całej Francji; krwawą rozprawę z heretykami pochwalił papież Grzegorz XIII, złożył też specjalne podziękowania Katarzynie Medycejskiej jako inicjatorce zajść. [przypis edytorski]
6
Russa – właśc. Rousseau. [przypis edytorski]
7
ecrasons l'infâme (fr.) – zniszczmy tę hańbę. [przypis edytorski]
8
Westfalia – Wolter, prawdopodobnie dla jakichś osobistych wspomnień, darzył Westfalię szczególną antypatią. [przypis tłumacza]
9
dowcip (daw.) – inteligencja. [przypis edytorski]
10
Kandyd – z fr. candide: naiwny, szczery, czysty. [przypis edytorski]
11
funt – tzw. funt paryski wynosił 0,489 kg. [przypis edytorski]
12
preceptor – wychowawca, nauczyciel. [przypis edytorski]
13
Pangloss – imię utworzone z gr. pan: wszystko i glossa: język, mowa. [przypis tłumacza]
14
wpodle – podług, wzdłuż. [przypis edytorski]
15
król Bułgarów – to król pruski Fryderyk II; Bułgarzy: Prusacy; Abarowie: Francuzi. Cała anegdota stanowi aluzję do wojny siedmioletniej. [przypis tłumacza]
16
człowieka, który (…) rozprawiał o miłosierdziu – chodzi o pastora protestanckiego. [przypis tłumacza]
17
anabaptysta – członek powstałej w XIX w. w Niemczech grupy wyznaniowej, która żądała m. in. powtórnego chrztu w wieku dojrzałym. [przypis tłumacza]
18
stoczony – tu: zgniły. [przypis edytorski]
19
uczuli, że ziemia drży im pod stopami – Trzęsienie ziemi w Lizbonie nastąpiło dn. 1 listopada 1755; towarzyszyły mu straszliwe pożary i sceny łupiestwa. Pochłonęło blisko 20 000 ofiar. Wolter napisał z przyczyny tego wypadku poemat, który dał powód do polemiki listownej z Janem Jakubem Rousseau. Kandyd jest ostatecznym zamknięciem tej polemiki, którą obszernie wzmiankuje Rousseau w swoich Wyznaniach. [przypis tłumacza]
20
zdeptałem cztery razy krucyfiks w czterech podróżach do Japonii – Holendrzy w XVII w. w Japonii dla ułatwienia sobie handlu zgodzili się „podeptać krzyż” i wyprzeć się chrześcijaństwa. [przypis tłumacza]
21
autodafé – istotnie, auto-dafé miało miejsce 20 czerwca 1756 [auto-da-fé (z portug.: akt wiary), uroczystość kończąca proces inkwizycyjny osób oskarżonych o herezję, czary i in. odstępstwa od religii katolickiej, polegająca na publicznym wyznaniu winy, skruchy i deklaracji wiary katolickiej, po niej następowała egzekucja; Red. WL]. [przypis tłumacza]
22
jedząc kuraka, oddzielili tłustość – podstawa oskarżenia przez inkwizycję o praktykowanie judaizmu. [przypis edytorski]
23
san-benito – żółty płaszcz podobny krojem do habitów zakonu św. Benedykta, w który ubierano ofiary Inkwizycji. [przypis tłumacza]
24
ziemia zatrzęsła się na nowo – istotnie, w r. 1756 zdarzyły się ponowne trzęsienia ziemi. [przypis tłumacza]
25
podburzyli jedną ze swych hord – miało to miejsce w r. 1662. [przypis tłumacza]
26
miasto św. Sakramentu – Jezuici stworzyli w Paragwaju samodzielne państwo teokratyczno-patriarchalne, pozostające w zasadzie pod protektoratem króla Hiszpanii, ale strzegące zazdrośnie swej niepodległości. Ludność państwa doszła do 170 000 nawróconych Indian, których ojcowie jezuici prowadzili istotnie jak dzieci, regulując ich życie aż do najmniejszych szczegółów, zupełnie maszynowo i z wykluczeniem wszelkiej samodzielności. Ustrój państwa był komunistyczny; wszystkie dochody szły do wspólnego skarbu. Jezuici zaspakajali z nich potrzeby mieszkańców, a ogromne zaoszczędzone sumy wysyłali do Europy. [przypis tłumacza]
27
córką papieża Urbana X i księżniczki Palestryny – Patrzcie osobliwą dyskrecję autora; nie było dotąd żadnego papieża imieniem Urban X; autor zawahał się dać nieprawą córkę któremukolwiek ze znanych papieży. Co za oględność! co za delikatność sumienia! (Przyp. Woltera). [przypis autorski]
28
Massa-Karrara – Księstewko włoskie na południe od Toskanii. [przypis tłumacza]
29
O, che sciagura d'essere senza coglioni (wł.) – O, cóż za nieszczęście nie mieć jaj. [przypis tłumacza]
30
niektórzy dochodzą do władztwa krajem – Farinelli (1705–1782) śpiewak włoski, władał formalnie Hiszpanią pod Ferdynandem VI. [przypis tłumacza]
31
pewna potęga chrześcijańska wyprawiła go do króla Maroko – Podczas wojny sukcesyjnej hiszpańskiej król portugalski wyprawił istotnie do Maroko misję tego rodzaju. [przypis tłumacza]
Вам также может понравиться
{"page":{"canonicalUrl":"https://bookra.app/books/3OBGQlE2","pageTitle":"Kandyd (Франсуа-Мари Аруэ Вольтер) — полный текст, краткое содержание, анализ и герои","metaDescription":"Полный текст книги «Kandyd». А также краткое содержание, главные мысли, конфликт, темы, персонажи, цитаты и ответы на вопросы.","headingTitle":"«Kandyd». Читать бесплатно онлайн","headingSubtitle":"Франсуа-Мари Аруэ Вольтер","structuredData":[{"@context":"https://schema.org","@type":"BreadcrumbList","@id":"https://bookra.app/books/3OBGQlE2#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"BookRa","item":"https://bookra.app/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"зарубежная старинная литература","item":"https://bookra.app/genre/5215"},{"@type":"ListItem","position":3,"name":"Kandyd","item":"https://bookra.app/books/3OBGQlE2"}]},{"@context":"https://schema.org","@type":"WebPage","@id":"https://bookra.app/books/3OBGQlE2","url":"https://bookra.app/books/3OBGQlE2","name":"«Kandyd». Читать бесплатно онлайн","description":"Полный текст книги «Kandyd». А также краткое содержание, главные мысли, конфликт, темы, персонажи, цитаты и ответы на вопросы.","breadcrumb":{"@id":"https://bookra.app/books/3OBGQlE2#breadcrumb"},"mainEntity":{"@id":"https://bookra.app/books/3OBGQlE2#work"},"primaryImageOfPage":{"@type":"ImageObject","url":"https://storage.yandexcloud.net/bookra-catalog-pd-public/content/7e53dff8-1079-11e7-9b47-0cc47a5203ba/thumbs/1200.webp"}},{"@context":"https://schema.org","@type":"Book","@id":"https://bookra.app/books/3OBGQlE2#work","name":"Kandyd","url":"https://bookra.app/books/3OBGQlE2","description":"Kandyd to najsłynniejsza powiastka filozoficzna autorstwa Woltera.Niezwykłe przygody tytułowego bohatera, związane z wygnaniem z kraju i podróżami po świecie, są pretekstem do ujawnienia poglądów Woltera – przede wszystkim krytyki Leibnitzowskiego twierdzenia o tym, że żyjemy na najlepszym z możliwych światów.Kandyd to utwór popularyzujący filozofię oświeceniową – krytykujący zabobonność, instytucję Kościoła oraz zastaną filozofię. Wolter przedstawia również wizję idealnego państwa, Eldorado, nieskażonego szkodliwą działalnością człowieka, ale z wysoko rozwiniętą nauką, zwłaszcza w zakresie nauk ścisłych. Filozof propaguje rozumowe podejście do świata, uznaje, że rozum powinien mieć wpływ na moralność, religię i wiarę – uznaje istnienie Boga, ale jako deista odrzuca wizję Jego ingerencji w losy świata. Kandyd był jednym z najbardziej kontrowersyjnych utworów w historii literatury, powieść została umieszczona w Indeksie Ksiąg Zakazanych. Wolter napisał Kandyda w 1759 roku.","image":"https://storage.yandexcloud.net/bookra-catalog-pd-public/content/7e53dff8-1079-11e7-9b47-0cc47a5203ba/thumbs/1200.webp","inLanguage":"pl","genre":["зарубежная старинная литература","мифы / легенды / эпос"],"keywords":"повести","sameAs":["https://litres.ru/book/volter/kandyd-23552906/"],"author":[{"@type":"Person","@id":"https://bookra.app/author/92819bb1-3ed5-5a19-a8c5-dd05241bc92c#person","name":"Франсуа-Мари Аруэ Вольтер","url":"https://bookra.app/author/92819bb1-3ed5-5a19-a8c5-dd05241bc92c","sameAs":["https://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%92%D0%BE%D0%BB%D1%8C%D1%82%D0%B5%D1%80","https://www.wikidata.org/wiki/Q9068"]}],"about":[{"@type":"Thing","name":"зарубежная старинная литература"},{"@type":"Thing","name":"мифы / легенды / эпос"},{"@type":"Thing","name":"повести"},{"@type":"Thing","name":"чтение онлайн"},{"@type":"Thing","name":"саммари"},{"@type":"Thing","name":"AI-разбор"},{"@type":"Thing","name":"персонажи"},{"@type":"Thing","name":"цитаты"}],"workExample":{"@type":"Book","@id":"https://bookra.app/books/3OBGQlE2#edition","url":"https://bookra.app/books/3OBGQlE2","bookFormat":"https://schema.org/EBook","inLanguage":"pl","sameAs":["https://litres.ru/book/volter/kandyd-23552906/"],"isAccessibleForFree":true,"potentialAction":{"@type":"ReadAction","name":"Читать бесплатно онлайн «Kandyd»","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https://bookra.app/books/3OBGQlE2","actionPlatform":["https://schema.org/DesktopWebPlatform"]},"expectsAcceptanceOf":{"@type":"Offer","category":"nologinrequired"}}}}],"book":{"idCatalog":763620,"shortId":"3OBGQlE2","title":"Kandyd","coverUrl":"https://storage.yandexcloud.net/bookra-catalog-pd-public/content/7e53dff8-1079-11e7-9b47-0cc47a5203ba/thumbs/1200.webp","annotationText":"Kandyd to najsłynniejsza powiastka filozoficzna autorstwa Woltera.Niezwykłe przygody tytułowego bohatera, związane z wygnaniem z kraju i podróżami po świecie, są pretekstem do ujawnienia poglądów Woltera – przede wszystkim krytyki Leibnitzowskiego twierdzenia o tym, że żyjemy na najlepszym z możliwych światów.Kandyd to utwór popularyzujący filozofię oświeceniową – krytykujący zabobonność, instytucję Kościoła oraz zastaną filozofię. Wolter przedstawia również wizję idealnego państwa, Eldorado, nieskażonego szkodliwą działalnością człowieka, ale z wysoko rozwiniętą nauką, zwłaszcza w zakresie nauk ścisłych. Filozof propaguje rozumowe podejście do świata, uznaje, że rozum powinien mieć wpływ na moralność, religię i wiarę – uznaje istnienie Boga, ale jako deista odrzuca wizję Jego ingerencji w losy świata. Kandyd był jednym z najbardziej kontrowersyjnych utworów w historii literatury, powieść została umieszczona w Indeksie Ksiąg Zakazanych. Wolter napisał Kandyda w 1759 roku.","catalogType":"PUBLIC_DOMAIN","catalogTypeLabel":"Общественное достояние","authorLine":"Франсуа-Мари Аруэ Вольтер","authors":[{"id":"92819bb1-3ed5-5a19-a8c5-dd05241bc92c","displayName":"Франсуа-Мари Аруэ Вольтер","protectedUrl":"/author/92819bb1-3ed5-5a19-a8c5-dd05241bc92c","wikipediaUrl":"https://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%92%D0%BE%D0%BB%D1%8C%D1%82%D0%B5%D1%80","wikidataUrl":"https://www.wikidata.org/wiki/Q9068"}],"genres":[{"id":5215,"title":"зарубежная старинная литература","token":null,"publicUrl":"https://bookra.app/genre/5215"},{"id":5299,"title":"мифы / легенды / эпос","token":null,"publicUrl":"https://bookra.app/genre/5299"}],"keywords":["повести"],"facts":[{"key":"dateWritten","label":"Дата написания","value":"1970-01-01"},{"key":"bookLanguage","label":"Язык книги","value":"pl"},{"key":"adult","label":"Возрастное ограничение","value":"0+"}],"seoSections":[],"authorSummary":null,"hasArtifacts":false,"canReadInApp":true,"readUrl":"https://web.bookra.app/?startapp=r_763620","artifactsUrl":"https://web.bookra.app/?startapp=b_763620","readCtaLabel":"Читать бесплатно","artifactsCtaLabel":"AI-разбор","appReadLinks":{"tg":"https://t.me/bookra_lib_bot/BookRa?startapp=r_763620","vk":"https://vk.com/app54470698#startapp=r_763620","max":"https://max.ru/id7751370047_bot?startapp=r_763620","web":"https://web.bookra.app/?startapp=r_763620"},"appAnalysisLinks":{"tg":"https://t.me/bookra_lib_bot/BookRa?startapp=b_763620","vk":"https://vk.com/app54470698#startapp=b_763620","max":"https://max.ru/id7751370047_bot?startapp=b_763620","web":"https://web.bookra.app/?startapp=b_763620"},"guestReaderUrl":"/books/3OBGQlE2?page=31#reader-content","authorCtaLabel":"Все книги автора","authorProtectedUrl":"/author/92819bb1-3ed5-5a19-a8c5-dd05241bc92c","readersCount":0,"adultLabel":"0+","yearLabel":null,"datePublished":null,"publisherLabel":null,"isbn":null,"oclc":null,"lccn":null,"partnerUrl":null,"accessNote":"Полный текст книги и AI-разбор откроются на защищенных страницах BookRa после входа."},"reader":{"page":31,"totalPages":33,"hasPrev":true,"hasNext":true,"prevPageUrl":"/books/3OBGQlE2?page=30#reader-content","nextPageUrl":"/books/3OBGQlE2?page=32#reader-content","progressLabel":"Страница 31 из 33","sections":[{"id":"contentnotes0:9","kind":"heading","text":"4"},{"id":"contentnotes0:10","kind":"paragraph","text":"ad hominem (łac.) – dosł. do człowieka; argument ad hominem: niemerytoryczny sposób argumentowania odnoszący tezy rozumowania do konkretnej osoby. [przypis edytorski]"},{"id":"contentnotes0:11","kind":"paragraph","text":"Do tyłu"},{"id":"contentnotes0:12","kind":"heading","text":"5"},{"id":"contentnotes0:13","kind":"paragraph","text":"noc św. Bartłomieja – dokonana w Paryżu z 23 na 24 sierpnia 1572 r. rzeź, której ofiarą padło 3 tys. hugenotów (fr. kalwinów) na czele z ich przywódcą, admirałem Coligny i która dała sygnał do dalszych rzezi w całej Francji; krwawą rozprawę z heretykami pochwalił papież Grzegorz XIII, złożył też specjalne podziękowania Katarzynie Medycejskiej jako inicjatorce zajść. [przypis edytorski]"},{"id":"contentnotes0:14","kind":"paragraph","text":"Do tyłu"},{"id":"contentnotes0:15","kind":"heading","text":"6"},{"id":"contentnotes0:16","kind":"paragraph","text":"Russa – właśc. Rousseau. [przypis edytorski]"},{"id":"contentnotes0:17","kind":"paragraph","text":"Do tyłu"},{"id":"contentnotes0:18","kind":"heading","text":"7"},{"id":"contentnotes0:19","kind":"paragraph","text":"ecrasons l'infâme (fr.) – zniszczmy tę hańbę. [przypis edytorski]"},{"id":"contentnotes0:20","kind":"paragraph","text":"Do tyłu"},{"id":"contentnotes0:21","kind":"heading","text":"8"},{"id":"contentnotes0:22","kind":"paragraph","text":"Westfalia – Wolter, prawdopodobnie dla jakichś osobistych wspomnień, darzył Westfalię szczególną antypatią. [przypis tłumacza]"},{"id":"contentnotes0:23","kind":"paragraph","text":"Do tyłu"},{"id":"contentnotes0:24","kind":"heading","text":"9"},{"id":"contentnotes0:25","kind":"paragraph","text":"dowcip (daw.) – inteligencja. [przypis edytorski]"},{"id":"contentnotes0:26","kind":"paragraph","text":"Do tyłu"},{"id":"contentnotes0:27","kind":"heading","text":"10"},{"id":"contentnotes0:28","kind":"paragraph","text":"Kandyd – z fr. candide: naiwny, szczery, czysty. [przypis edytorski]"},{"id":"contentnotes0:29","kind":"paragraph","text":"Do tyłu"},{"id":"contentnotes0:30","kind":"heading","text":"11"},{"id":"contentnotes0:31","kind":"paragraph","text":"funt – tzw. funt paryski wynosił 0,489 kg. [przypis edytorski]"},{"id":"contentnotes0:32","kind":"paragraph","text":"Do tyłu"},{"id":"contentnotes0:33","kind":"heading","text":"12"},{"id":"contentnotes0:34","kind":"paragraph","text":"preceptor – wychowawca, nauczyciel. [przypis edytorski]"},{"id":"contentnotes0:35","kind":"paragraph","text":"Do tyłu"},{"id":"contentnotes0:36","kind":"heading","text":"13"},{"id":"contentnotes0:37","kind":"paragraph","text":"Pangloss – imię utworzone z gr. pan: wszystko i glossa: język, mowa. [przypis tłumacza]"},{"id":"contentnotes0:38","kind":"paragraph","text":"Do tyłu"},{"id":"contentnotes0:39","kind":"heading","text":"14"},{"id":"contentnotes0:40","kind":"paragraph","text":"wpodle – podług, wzdłuż. [przypis edytorski]"},{"id":"contentnotes0:41","kind":"paragraph","text":"Do tyłu"},{"id":"contentnotes0:42","kind":"heading","text":"15"},{"id":"contentnotes0:43","kind":"paragraph","text":"król Bułgarów – to król pruski Fryderyk II; Bułgarzy: Prusacy; Abarowie: Francuzi. Cała anegdota stanowi aluzję do wojny siedmioletniej. [przypis tłumacza]"},{"id":"contentnotes0:44","kind":"paragraph","text":"Do tyłu"},{"id":"contentnotes0:45","kind":"heading","text":"16"},{"id":"contentnotes0:46","kind":"paragraph","text":"człowieka, który (…) rozprawiał o miłosierdziu – chodzi o pastora protestanckiego. [przypis tłumacza]"},{"id":"contentnotes0:47","kind":"paragraph","text":"Do tyłu"},{"id":"contentnotes0:48","kind":"heading","text":"17"},{"id":"contentnotes0:49","kind":"paragraph","text":"anabaptysta – członek powstałej w XIX w. w Niemczech grupy wyznaniowej, która żądała m. in. powtórnego chrztu w wieku dojrzałym. [przypis tłumacza]"},{"id":"contentnotes0:50","kind":"paragraph","text":"Do tyłu"},{"id":"contentnotes0:51","kind":"heading","text":"18"},{"id":"contentnotes0:52","kind":"paragraph","text":"stoczony – tu: zgniły. [przypis edytorski]"},{"id":"contentnotes0:53","kind":"paragraph","text":"Do tyłu"},{"id":"contentnotes0:54","kind":"heading","text":"19"},{"id":"contentnotes0:55","kind":"paragraph","text":"uczuli, że ziemia drży im pod stopami – Trzęsienie ziemi w Lizbonie nastąpiło dn. 1 listopada 1755; towarzyszyły mu straszliwe pożary i sceny łupiestwa. Pochłonęło blisko 20 000 ofiar. Wolter napisał z przyczyny tego wypadku poemat, który dał powód do polemiki listownej z Janem Jakubem Rousseau. Kandyd jest ostatecznym zamknięciem tej polemiki, którą obszernie wzmiankuje Rousseau w swoich Wyznaniach. [przypis tłumacza]"},{"id":"contentnotes0:56","kind":"paragraph","text":"Do tyłu"},{"id":"contentnotes0:57","kind":"heading","text":"20"},{"id":"contentnotes0:58","kind":"paragraph","text":"zdeptałem cztery razy krucyfiks w czterech podróżach do Japonii – Holendrzy w XVII w. w Japonii dla ułatwienia sobie handlu zgodzili się „podeptać krzyż” i wyprzeć się chrześcijaństwa. [przypis tłumacza]"},{"id":"contentnotes0:59","kind":"paragraph","text":"Do tyłu"},{"id":"contentnotes0:60","kind":"heading","text":"21"},{"id":"contentnotes0:61","kind":"paragraph","text":"autodafé – istotnie, auto-dafé miało miejsce 20 czerwca 1756 [auto-da-fé (z portug.: akt wiary), uroczystość kończąca proces inkwizycyjny osób oskarżonych o herezję, czary i in. odstępstwa od religii katolickiej, polegająca na publicznym wyznaniu winy, skruchy i deklaracji wiary katolickiej, po niej następowała egzekucja; Red. WL]. [przypis tłumacza]"},{"id":"contentnotes0:62","kind":"paragraph","text":"Do tyłu"},{"id":"contentnotes0:63","kind":"heading","text":"22"},{"id":"contentnotes0:64","kind":"paragraph","text":"jedząc kuraka, oddzielili tłustość – podstawa oskarżenia przez inkwizycję o praktykowanie judaizmu. [przypis edytorski]"},{"id":"contentnotes0:65","kind":"paragraph","text":"Do tyłu"},{"id":"contentnotes0:66","kind":"heading","text":"23"},{"id":"contentnotes0:67","kind":"paragraph","text":"san-benito – żółty płaszcz podobny krojem do habitów zakonu św. Benedykta, w który ubierano ofiary Inkwizycji. [przypis tłumacza]"},{"id":"contentnotes0:68","kind":"paragraph","text":"Do tyłu"},{"id":"contentnotes0:69","kind":"heading","text":"24"},{"id":"contentnotes0:70","kind":"paragraph","text":"ziemia zatrzęsła się na nowo – istotnie, w r. 1756 zdarzyły się ponowne trzęsienia ziemi. [przypis tłumacza]"},{"id":"contentnotes0:71","kind":"paragraph","text":"Do tyłu"},{"id":"contentnotes0:72","kind":"heading","text":"25"},{"id":"contentnotes0:73","kind":"paragraph","text":"podburzyli jedną ze swych hord – miało to miejsce w r. 1662. [przypis tłumacza]"},{"id":"contentnotes0:74","kind":"paragraph","text":"Do tyłu"},{"id":"contentnotes0:75","kind":"heading","text":"26"},{"id":"contentnotes0:76","kind":"paragraph","text":"miasto św. Sakramentu – Jezuici stworzyli w Paragwaju samodzielne państwo teokratyczno-patriarchalne, pozostające w zasadzie pod protektoratem króla Hiszpanii, ale strzegące zazdrośnie swej niepodległości. Ludność państwa doszła do 170 000 nawróconych Indian, których ojcowie jezuici prowadzili istotnie jak dzieci, regulując ich życie aż do najmniejszych szczegółów, zupełnie maszynowo i z wykluczeniem wszelkiej samodzielności. Ustrój państwa był komunistyczny; wszystkie dochody szły do wspólnego skarbu. Jezuici zaspakajali z nich potrzeby mieszkańców, a ogromne zaoszczędzone sumy wysyłali do Europy. [przypis tłumacza]"},{"id":"contentnotes0:77","kind":"paragraph","text":"Do tyłu"},{"id":"contentnotes0:78","kind":"heading","text":"27"},{"id":"contentnotes0:79","kind":"paragraph","text":"córką papieża Urbana X i księżniczki Palestryny – Patrzcie osobliwą dyskrecję autora; nie było dotąd żadnego papieża imieniem Urban X; autor zawahał się dać nieprawą córkę któremukolwiek ze znanych papieży. Co za oględność! co za delikatność sumienia! (Przyp. Woltera). [przypis autorski]"},{"id":"contentnotes0:80","kind":"paragraph","text":"Do tyłu"},{"id":"contentnotes0:81","kind":"heading","text":"28"},{"id":"contentnotes0:82","kind":"paragraph","text":"Massa-Karrara – Księstewko włoskie na południe od Toskanii. [przypis tłumacza]"},{"id":"contentnotes0:83","kind":"paragraph","text":"Do tyłu"},{"id":"contentnotes0:84","kind":"heading","text":"29"},{"id":"contentnotes0:85","kind":"paragraph","text":"O, che sciagura d'essere senza coglioni (wł.) – O, cóż za nieszczęście nie mieć jaj. [przypis tłumacza]"},{"id":"contentnotes0:86","kind":"paragraph","text":"Do tyłu"},{"id":"contentnotes0:87","kind":"heading","text":"30"},{"id":"contentnotes0:88","kind":"paragraph","text":"niektórzy dochodzą do władztwa krajem – Farinelli (1705–1782) śpiewak włoski, władał formalnie Hiszpanią pod Ferdynandem VI. [przypis tłumacza]"},{"id":"contentnotes0:89","kind":"paragraph","text":"Do tyłu"},{"id":"contentnotes0:90","kind":"heading","text":"31"},{"id":"contentnotes0:91","kind":"paragraph","text":"pewna potęga chrześcijańska wyprawiła go do króla Maroko – Podczas wojny sukcesyjnej hiszpańskiej król portugalski wyprawił istotnie do Maroko misję tego rodzaju. [przypis tłumacza]"},{"id":"contentnotes0:92","kind":"paragraph","text":"Do tyłu"}],"toc":[{"id":"content0:0:1","label":"Kandyd","page":1,"pageUrl":"/books/3OBGQlE2#reader-content"},{"id":"content0:1:1","label":"Od tłumacza","page":1,"pageUrl":"/books/3OBGQlE2#reader-content"},{"id":"content1:0:3","label":"Jak Kandyd chował się w pięknym zamku i jak go stamtąd wygnano","page":3,"pageUrl":"/books/3OBGQlE2?page=3#reader-content"},{"id":"content1:9:4","label":"Jak Kandyd dostał się między Bułgarów","page":4,"pageUrl":"/books/3OBGQlE2?page=4#reader-content"},{"id":"content1:29:5","label":"Jak Kandyd umknął z armii Bułgarów i co mu się przytrafiło","page":5,"pageUrl":"/books/3OBGQlE2?page=5#reader-content"},{"id":"content2:0:5","label":"Jak Kandyd spotkał swego dawnego mistrza filozofii, doktora Panglossa, i co z tego wynikło","page":5,"pageUrl":"/books/3OBGQlE2?page=5#reader-content"},{"id":"content2:24:6","label":"Burza, rozbicie, trzęsienie ziemi, jako też inne przygody doktora Panglossa, Kandyda i anabaptysty Jakuba","page":6,"pageUrl":"/books/3OBGQlE2?page=6#reader-content"},{"id":"content3:0:7","label":"Jak uczyniono piękne autodafé21, aby zapobiec trzęsieniom ziemi i jak Kandydowi wychłostano zadek","page":7,"pageUrl":"/books/3OBGQlE2?page=7#reader-content"},{"id":"content3:6:7","label":"Jak pewna staruszka zaopiekowała się Kandydem i jak odnalazł przedmiot swego kochania","page":7,"pageUrl":"/books/3OBGQlE2?page=7#reader-content"},{"id":"content3:28:8","label":"Historia Kunegundy","page":8,"pageUrl":"/books/3OBGQlE2?page=8#reader-content"},{"id":"content4:0:9","label":"Co się przytrafiło Kunegundzie, Kandydowi, Wielkiemu Inkwizytorowi oraz Żydowinowi","page":9,"pageUrl":"/books/3OBGQlE2?page=9#reader-content"},{"id":"content4:14:9","label":"O tym, w jakiej niedoli Kandyd, Kunegunda i stara przybyli do Kadyksu i jak wsiedli na okręt","page":9,"pageUrl":"/books/3OBGQlE2?page=9#reader-content"},{"id":"content4:32:10","label":"Historia starej","page":10,"pageUrl":"/books/3OBGQlE2?page=10#reader-content"},{"id":"content5:0:11","label":"Dalszy ciąg nieszczęść staruszki","page":11,"pageUrl":"/books/3OBGQlE2?page=11#reader-content"},{"id":"content5:19:12","label":"Jako Kandyd musiał się rozstać z piękną Kunegundą i ze staruszką","page":12,"pageUrl":"/books/3OBGQlE2?page=12#reader-content"},{"id":"content6:0:12","label":"Jakie przyjęcie znaleźli Kandyd i Kakambo u ojców jezuitów w Paragwaju","page":12,"pageUrl":"/books/3OBGQlE2?page=12#reader-content"},{"id":"content6:33:13","label":"Jako Kandyd zabił brata Kunegundy","page":13,"pageUrl":"/books/3OBGQlE2?page=13#reader-content"},{"id":"content7:0:14","label":"Co przygodziło się wędrowcom z dwoma dziewczętami, dwiema małpami oraz dzikim plemieniem noszącym miano Uszaków","page":14,"pageUrl":"/books/3OBGQlE2?page=14#reader-content"},{"id":"content7:25:15","label":"Jako Kandyd i jego sługa przybyli do kraju Eldorado37 i co tam ujrzeli","page":15,"pageUrl":"/books/3OBGQlE2?page=15#reader-content"},{"id":"content8:0:16","label":"Co ujrzeli w krainie Eldorado","page":16,"pageUrl":"/books/3OBGQlE2?page=16#reader-content"},{"id":"content9:0:17","label":"Co im się zdarzyło w Surinam i w jaki sposób Kandyd zawarł znajomość z Marcinem","page":17,"pageUrl":"/books/3OBGQlE2?page=17#reader-content"},{"id":"content10:0:19","label":"Co się zdarzyło Kandydowi i Marcinowi na morzu","page":19,"pageUrl":"/books/3OBGQlE2?page=19#reader-content"},{"id":"content10:20:19","label":"Kandyd i Marcin zbliżają się do wybrzeży Francji i rozprawiają","page":19,"pageUrl":"/books/3OBGQlE2?page=19#reader-content"},{"id":"content10:40:20","label":"Co się zdarzyło Kandydowi i Marcinowi we Francji","page":20,"pageUrl":"/books/3OBGQlE2?page=20#reader-content"},{"id":"content11:0:23","label":"Jak Kandyd i Marcin przybijają do brzegów Anglii i co tam widzą","page":23,"pageUrl":"/books/3OBGQlE2?page=23#reader-content"},{"id":"content11:16:23","label":"O Pakicie i bracie Żyrofli","page":23,"pageUrl":"/books/3OBGQlE2?page=23#reader-content"},{"id":"content12:0:24","label":"Wizyta u pana Prokuranta, szlachcica weneckiego","page":24,"pageUrl":"/books/3OBGQlE2?page=24#reader-content"},{"id":"content13:0:26","label":"Jak Kandyd i Marcin spożyli wieczerzę z sześcioma cudzoziemcami i kim byli owi cudzoziemcy","page":26,"pageUrl":"/books/3OBGQlE2?page=26#reader-content"},{"id":"content13:37:27","label":"Podróż Kandyda do Konstantynopola","page":27,"pageUrl":"/books/3OBGQlE2?page=27#reader-content"},{"id":"content14:0:28","label":"Co zdarzyło się Kandydowi, Kunegundzie, Panglossowi, Marcinowi etc","page":28,"pageUrl":"/books/3OBGQlE2?page=28#reader-content"},{"id":"content14:8:29","label":"Jak Kandyd odnalazł Kunegundę i staruszkę","page":29,"pageUrl":"/books/3OBGQlE2?page=29#reader-content"},{"id":"content14:16:29","label":"Zakończenie","page":29,"pageUrl":"/books/3OBGQlE2?page=29#reader-content"},{"id":"contentnotes0:0:30","label":"1","page":30,"pageUrl":"/books/3OBGQlE2?page=30#reader-content"},{"id":"contentnotes0:3:30","label":"2","page":30,"pageUrl":"/books/3OBGQlE2?page=30#reader-content"},{"id":"contentnotes0:6:30","label":"3","page":30,"pageUrl":"/books/3OBGQlE2?page=30#reader-content"},{"id":"contentnotes0:9:31","label":"4","page":31,"pageUrl":"/books/3OBGQlE2?page=31#reader-content"},{"id":"contentnotes0:12:31","label":"5","page":31,"pageUrl":"/books/3OBGQlE2?page=31#reader-content"},{"id":"contentnotes0:15:31","label":"6","page":31,"pageUrl":"/books/3OBGQlE2?page=31#reader-content"},{"id":"contentnotes0:18:31","label":"7","page":31,"pageUrl":"/books/3OBGQlE2?page=31#reader-content"},{"id":"contentnotes0:21:31","label":"8","page":31,"pageUrl":"/books/3OBGQlE2?page=31#reader-content"},{"id":"contentnotes0:24:31","label":"9","page":31,"pageUrl":"/books/3OBGQlE2?page=31#reader-content"},{"id":"contentnotes0:27:31","label":"10","page":31,"pageUrl":"/books/3OBGQlE2?page=31#reader-content"},{"id":"contentnotes0:30:31","label":"11","page":31,"pageUrl":"/books/3OBGQlE2?page=31#reader-content"},{"id":"contentnotes0:33:31","label":"12","page":31,"pageUrl":"/books/3OBGQlE2?page=31#reader-content"},{"id":"contentnotes0:36:31","label":"13","page":31,"pageUrl":"/books/3OBGQlE2?page=31#reader-content"},{"id":"contentnotes0:39:31","label":"14","page":31,"pageUrl":"/books/3OBGQlE2?page=31#reader-content"},{"id":"contentnotes0:42:31","label":"15","page":31,"pageUrl":"/books/3OBGQlE2?page=31#reader-content"},{"id":"contentnotes0:45:31","label":"16","page":31,"pageUrl":"/books/3OBGQlE2?page=31#reader-content"},{"id":"contentnotes0:48:31","label":"17","page":31,"pageUrl":"/books/3OBGQlE2?page=31#reader-content"},{"id":"contentnotes0:51:31","label":"18","page":31,"pageUrl":"/books/3OBGQlE2?page=31#reader-content"},{"id":"contentnotes0:54:31","label":"19","page":31,"pageUrl":"/books/3OBGQlE2?page=31#reader-content"},{"id":"contentnotes0:57:31","label":"20","page":31,"pageUrl":"/books/3OBGQlE2?page=31#reader-content"},{"id":"contentnotes0:60:31","label":"21","page":31,"pageUrl":"/books/3OBGQlE2?page=31#reader-content"},{"id":"contentnotes0:63:31","label":"22","page":31,"pageUrl":"/books/3OBGQlE2?page=31#reader-content"},{"id":"contentnotes0:66:31","label":"23","page":31,"pageUrl":"/books/3OBGQlE2?page=31#reader-content"},{"id":"contentnotes0:69:31","label":"24","page":31,"pageUrl":"/books/3OBGQlE2?page=31#reader-content"},{"id":"contentnotes0:72:31","label":"25","page":31,"pageUrl":"/books/3OBGQlE2?page=31#reader-content"},{"id":"contentnotes0:75:31","label":"26","page":31,"pageUrl":"/books/3OBGQlE2?page=31#reader-content"},{"id":"contentnotes0:78:31","label":"27","page":31,"pageUrl":"/books/3OBGQlE2?page=31#reader-content"},{"id":"contentnotes0:81:31","label":"28","page":31,"pageUrl":"/books/3OBGQlE2?page=31#reader-content"},{"id":"contentnotes0:84:31","label":"29","page":31,"pageUrl":"/books/3OBGQlE2?page=31#reader-content"},{"id":"contentnotes0:87:31","label":"30","page":31,"pageUrl":"/books/3OBGQlE2?page=31#reader-content"},{"id":"contentnotes0:90:31","label":"31","page":31,"pageUrl":"/books/3OBGQlE2?page=31#reader-content"},{"id":"contentnotes0:93:32","label":"32","page":32,"pageUrl":"/books/3OBGQlE2?page=32#reader-content"},{"id":"contentnotes0:96:32","label":"33","page":32,"pageUrl":"/books/3OBGQlE2?page=32#reader-content"},{"id":"contentnotes0:99:32","label":"34","page":32,"pageUrl":"/books/3OBGQlE2?page=32#reader-content"},{"id":"contentnotes0:102:32","label":"35","page":32,"pageUrl":"/books/3OBGQlE2?page=32#reader-content"},{"id":"contentnotes0:105:32","label":"36","page":32,"pageUrl":"/books/3OBGQlE2?page=32#reader-content"},{"id":"contentnotes0:108:32","label":"37","page":32,"pageUrl":"/books/3OBGQlE2?page=32#reader-content"},{"id":"contentnotes0:111:32","label":"38","page":32,"pageUrl":"/books/3OBGQlE2?page=32#reader-content"},{"id":"contentnotes0:114:32","label":"39","page":32,"pageUrl":"/books/3OBGQlE2?page=32#reader-content"},{"id":"contentnotes0:117:32","label":"40","page":32,"pageUrl":"/books/3OBGQlE2?page=32#reader-content"},{"id":"contentnotes0:120:32","label":"41","page":32,"pageUrl":"/books/3OBGQlE2?page=32#reader-content"},{"id":"contentnotes0:123:32","label":"42","page":32,"pageUrl":"/books/3OBGQlE2?page=32#reader-content"},{"id":"contentnotes0:126:32","label":"43","page":32,"pageUrl":"/books/3OBGQlE2?page=32#reader-content"},{"id":"contentnotes0:129:32","label":"44","page":32,"pageUrl":"/books/3OBGQlE2?page=32#reader-content"},{"id":"contentnotes0:132:32","label":"45","page":32,"pageUrl":"/books/3OBGQlE2?page=32#reader-content"},{"id":"contentnotes0:135:32","label":"46","page":32,"pageUrl":"/books/3OBGQlE2?page=32#reader-content"},{"id":"contentnotes0:138:32","label":"47","page":32,"pageUrl":"/books/3OBGQlE2?page=32#reader-content"},{"id":"contentnotes0:141:32","label":"48","page":32,"pageUrl":"/books/3OBGQlE2?page=32#reader-content"},{"id":"contentnotes0:144:32","label":"49","page":32,"pageUrl":"/books/3OBGQlE2?page=32#reader-content"},{"id":"contentnotes0:147:32","label":"50","page":32,"pageUrl":"/books/3OBGQlE2?page=32#reader-content"},{"id":"contentnotes0:150:32","label":"51","page":32,"pageUrl":"/books/3OBGQlE2?page=32#reader-content"},{"id":"contentnotes0:153:32","label":"52","page":32,"pageUrl":"/books/3OBGQlE2?page=32#reader-content"},{"id":"contentnotes0:156:32","label":"53","page":32,"pageUrl":"/books/3OBGQlE2?page=32#reader-content"},{"id":"contentnotes0:159:32","label":"54","page":32,"pageUrl":"/books/3OBGQlE2?page=32#reader-content"},{"id":"contentnotes0:162:32","label":"55","page":32,"pageUrl":"/books/3OBGQlE2?page=32#reader-content"},{"id":"contentnotes0:165:32","label":"56","page":32,"pageUrl":"/books/3OBGQlE2?page=32#reader-content"},{"id":"contentnotes0:168:32","label":"57","page":32,"pageUrl":"/books/3OBGQlE2?page=32#reader-content"},{"id":"contentnotes0:171:32","label":"58","page":32,"pageUrl":"/books/3OBGQlE2?page=32#reader-content"},{"id":"contentnotes0:174:32","label":"59","page":32,"pageUrl":"/books/3OBGQlE2?page=32#reader-content"},{"id":"contentnotes0:177:32","label":"60","page":32,"pageUrl":"/books/3OBGQlE2?page=32#reader-content"},{"id":"contentnotes0:180:33","label":"61","page":33,"pageUrl":"/books/3OBGQlE2?page=33#reader-content"},{"id":"contentnotes0:183:33","label":"62","page":33,"pageUrl":"/books/3OBGQlE2?page=33#reader-content"},{"id":"contentnotes0:186:33","label":"63","page":33,"pageUrl":"/books/3OBGQlE2?page=33#reader-content"}]},"similarBooks":[{"idCatalog":761289,"shortId":"4232LuKZ","title":"Илиада","authorLine":"Гомер, Викентий Викентьевич Вересаев","primaryAuthorId":"f42e8550-2a81-102a-9ae1-2dfe723fe7c7","coverUrl":"https://storage.yandexcloud.net/bookra-catalog-pd-public/content/2a2124c6-0958-11e4-824d-0025905a06ea/thumbs/400.webp","publicUrl":"https://bookra.app/books/4232LuKZ"},{"idCatalog":792013,"shortId":"1ZwKvyVT","title":"Басни","authorLine":"Лев Николаевич Толстой, Эзоп, М. Калинин","primaryAuthorId":"69f09542-2a81-102a-9ae1-2dfe723fe7c7","coverUrl":"https://storage.yandexcloud.net/bookra-catalog-pd-public/content/ccc2718d-c527-5cdb-8b77-fdc2f13b4fa3/thumbs/400.webp","publicUrl":"https://bookra.app/books/1ZwKvyVT"},{"idCatalog":758856,"shortId":"1vmPdfE2","title":"Сказание о Ёсицунэ","authorLine":"Аркадий Натанович Стругацкий, Тосиаки Накадзава, Утагава Хиросигэ, Тамамура Ёсинори, Кацусика Хокусай, Неизвестный автор","primaryAuthorId":"43173e63-2a81-102a-9ae1-2dfe723fe7c7","coverUrl":"https://storage.yandexcloud.net/bookra-catalog-litres-public/content/5683a32d-23eb-11f1-a964-ac1f6b0b2fde/thumbs/400.webp","publicUrl":"https://bookra.app/books/1vmPdfE2"},{"idCatalog":265223,"shortId":"2A2Sg4cH","title":"Скандинавские мифы для детей","authorLine":"Маттео Пинчелли, Алекс Фрайт, Луи Стоуэлл, Елена Даниловна Богатыренко","primaryAuthorId":"620b074c-e415-11e8-aa6b-0cc47a520474","coverUrl":"https://storage.yandexcloud.net/bookra-catalog-litres-public/content/e1d908a1-3dc8-11e9-aa5d-0cc47a5f137d/thumbs/400.webp","publicUrl":"https://bookra.app/books/2A2Sg4cH"},{"idCatalog":600655,"shortId":"2fU4sq2f","title":"Записки о поисках духов","authorLine":"Лев Николаевич Меньшиков, Гань Бао","primaryAuthorId":"4e036549-1455-11e8-a22f-0cc47a5454c6","coverUrl":"https://storage.yandexcloud.net/bookra-catalog-litres-public/content/df2ed84a-74d5-11ef-8ce3-0cc47af30fe4/thumbs/400.webp","publicUrl":"https://bookra.app/books/2fU4sq2f"},{"idCatalog":60340,"shortId":"2bXVBb6o","title":"Мифы и легенды Греции и Рима","authorLine":"Эдит Гамильтон, Л. А. Игоревский","primaryAuthorId":"75b1416f-7dab-11e0-9959-47117d41cf4b","coverUrl":"https://storage.yandexcloud.net/bookra-catalog-litres-public/content/89fd37ea-7dab-11e0-9959-47117d41cf4b/thumbs/400.webp","publicUrl":"https://bookra.app/books/2bXVBb6o"},{"idCatalog":188640,"shortId":"1Nov0ZBe","title":"Призраки и чудеса в старинных японских сказаниях. Кайданы","authorLine":"Ольга Анатольевна Павловская, Лафкадио Хирн","primaryAuthorId":"3f36933e-79ae-11e0-9959-47117d41cf4b","coverUrl":"https://storage.yandexcloud.net/bookra-catalog-litres-public/content/831bf7d2-bbea-11e7-8fe4-0cc47a5453d6/thumbs/400.webp","publicUrl":"https://bookra.app/books/1Nov0ZBe"},{"idCatalog":200759,"shortId":"1J4mpMeX","title":"Шамбала","authorLine":"Людмила Васильевна Шапошникова, Николай Константинович Рерих, Э. В. Стороженко","primaryAuthorId":"e45696cf-def0-11e4-8f35-0025905a06ea","coverUrl":"https://storage.yandexcloud.net/bookra-catalog-litres-public/content/27c8265d-0f21-11e8-b16e-0cc47a520424/thumbs/400.webp","publicUrl":"https://bookra.app/books/1J4mpMeX"},{"idCatalog":630276,"shortId":"1cmYJ1uE","title":"Кельтские мифы","authorLine":"Эпосы, легенды и сказания, Людмила И. Володарская","primaryAuthorId":"6266f9a6-f3a7-102a-9d2a-1f07c3bd69d8","coverUrl":"https://storage.yandexcloud.net/bookra-catalog-litres-public/content/51056606-e267-11ef-8ce3-0cc47af30fe4/thumbs/400.webp","publicUrl":"https://bookra.app/books/1cmYJ1uE"},{"idCatalog":60343,"shortId":"2zpo7kmj","title":"Мифы Северной Европы","authorLine":"Хелен Гербер, Г. Г. Петрова","primaryAuthorId":"254eece9-7dad-11e0-9959-47117d41cf4b","coverUrl":"https://storage.yandexcloud.net/bookra-catalog-litres-public/content/5e69ff91-7dae-11e0-9959-47117d41cf4b/thumbs/400.webp","publicUrl":"https://bookra.app/books/2zpo7kmj"},{"idCatalog":60403,"shortId":"3UUcnUO9","title":"Мифы и легенды Японии","authorLine":"Хэдленд Дэвис, О. Д. Сидорова","primaryAuthorId":"2fcb0719-7f8d-11e0-9959-47117d41cf4b","coverUrl":"https://storage.yandexcloud.net/bookra-catalog-litres-public/content/54a67d94-7f8d-11e0-9959-47117d41cf4b/thumbs/400.webp","publicUrl":"https://bookra.app/books/3UUcnUO9"},{"idCatalog":576003,"shortId":"3jMWnM9t","title":"Волшебные и страшные мифы леса. От феникса до Иггдрасиля","authorLine":"Марга Биацци, Якопо Сильвестре, Федор В. Каузов","primaryAuthorId":"e3810fe3-8413-11ee-8496-0cc47af30fe4","coverUrl":"https://storage.yandexcloud.net/bookra-catalog-litres-public/content/1e4c3e34-25dd-43b7-8840-3f95c9817672/thumbs/400.webp","publicUrl":"https://bookra.app/books/3jMWnM9t"}],"similarBooksPagination":{"page":1,"pageSize":12,"totalItems":61,"totalPages":6,"hasPrev":false,"hasNext":true}},"notFound":false}