Chodyka zamilkł, – a ciżba milcząca Patrzy na dziada okiem zadumania, — Książę z powagą wysłuchał do końca, Westchnął ukradkiem i oczy zasłania — Cóż to? czy książę myślami się troska, Że zakrył oczy i poruszył głową? — Łza mu kapnęła – O! łza Radźwiłłowska75 Łacno złagodzi srogość statutową. — Radziwiłł dumał – Powstał na ostatek, Uderzył w dzwonek, szmer rozległ się w tłumie. – «Mości panowie! – krzykł woźny u kratek — Solvitur 76 sessja na jutro po sumie!»

XIV

Nie wiém końca powieści – we dwa lata blisko Umarł jakiś pokutnik w słuckim monastérze77, A dzwonnik rozpowiadał, dzwoniąc na pacierze: Że podobno Chodyka było mu naźwisko78. — Że strach bywało patrzéć, jak pokutę czyni, Jak o chlebie i wodzie stare kości suszy; Że podobno cóś zgrzeszył, że był na pustyni, A zresztą Bóg go tam wié – pokój jego duszy! A w lesie między mszarem jest wysepka dzika, Na niéj ogromny pszczelnik79 – pasieka nie lada — A naród80 o téj wyśpie81 dziwy rozpowiada, A ten pszczelnik od wieków nazwano Chodyka.

17 września 1847

1

przywilei – dziś D.lm: przywilejów. [przypis edytorski]

Do tyłu

2

odarty – dziś popr.: obdarty. [przypis edytorski]

Do tyłu

3

jąć się do pałasza – chwycić za szablę. [przypis edytorski]

Do tyłu

4

pierśmi – dziś N.lm: piersiami. [przypis edytorski]

Do tyłu

5

chrzypiący – dziś popr.: chrypiący. [przypis edytorski]

Do tyłu

6

wreście – dziś popr.: wreszcie. [przypis edytorski]

Do tyłu

7

Jaśnie Oświecone Książę – daw. rzeczownik książę był rodzaju nijakiego. [przypis edytorski]

Do tyłu

8

znać (daw.) – tu: wiedzieć. [przypis edytorski]

Do tyłu

9

darem – tu: daremnie; niepotrzebnie. [przypis edytorski]

Do tyłu

10

od szyje – dziś D.lp: szyi. [przypis edytorski]

Do tyłu

11

mię – daw. forma D. i B. zaimka w pozycji nieakcentowanej w zdaniu, analogiczna np. do cię. [przypis edytorski]

Do tyłu

12

skować – dziś popr.: skuć. [przypis edytorski]

Do tyłu

13

snadź (daw.) – widocznie; tu: przecież. [przypis edytorski]

Do tyłu

14

źwierzę – dziś popr.: zwierzę (w zapisie uwzględniono regionalną wymowę). [przypis edytorski]

Do tyłu

15

osocznik – osacznik; przygotowujący obławę podczas polowania. [przypis edytorski]

Do tyłu

16

zoczyć – zobaczyć. [przypis edytorski]

Do tyłu

17

borukać – dziś popr.: borykać; zmagać. [przypis edytorski]

Do tyłu

18

nahaj – bicz. [przypis edytorski]

Do tyłu

19

bujny – tu: duży, rozrośnięty. [przypis edytorski]

Do tyłu

20

połatka – siedzenie urządzone dla myśliwych w formie ławy (półeczki) między drzewami, służące do zaczajania się na zwierzę (dzika, niedźwiedzia) przywabionego jedzeniem zostawionym na przynętę. [przypis edytorski]

Do tyłu

21

tymf a. tynf – pol. moneta srebrna; od nazwiska Andrzej Tymfa (właśc. Andreas Tümpe), żyjącego w XVII w., mincerza i zarządcy mennic koronnych za panowania Jana Kazimierza. [przypis edytorski]

Do tyłu

22

gracko – zgrabnie. [przypis edytorski]

Do tyłu

23

plecionka kozacka – nahaj, bicz. [przypis edytorski]

Do tyłu

24

ze swojemi syny – dziś popr.: ze swoimi synami. [przypis edytorski]

Do tyłu

25

brać się – zaczynać; zabierać się za coś. [przypis edytorski]

Do tyłu

26

harap – bicz z krótkim trzonkiem i długim plecionym rzemieniem, używany głównie na psy myśliwskie. [przypis edytorski]

Do tyłu

27

swor – tu: ćwiek (sworzeń). [przypis edytorski]

Do tyłu

28

zamaszny – dziś popr.: zamaszysty. [przypis edytorski]

Do tyłu

29

siermięga – strój chłopski z samodzielnie tkanego płótna. [przypis edytorski]

Do tyłu

30

obces – tu: gwałtownie, natarczywie; dziś: obcesem. [przypis edytorski]

Do tyłu

31

na gardło osądzić – skazać na śmierć. [przypis edytorski]

Do tyłu

32

odzieża – dziś popr.: odzież. [przypis edytorski]

Do tyłu

33

skrzepnąć – tu: ścierpnąć, zdrętwieć. [przypis edytorski]

Do tyłu

34

o strzesie – dziś popr.: o strzesze; od strzecha: dach słomiany, kryjący chaty wiejskie; wspomniałem o strzesie: pomyślałem o dachu nad głową, o schronieniu się. [przypis edytorski]

Do tyłu

35

pierwszyna – dziś popr.: pierwszyzna. [przypis edytorski]

Do tyłu

36

łożysko – tu: legowisko; schronienie zwierzęcia. [przypis edytorski]

Do tyłu

37

obryzgła – dziś popr.: obryzgała. [przypis edytorski]

Do tyłu

38

bożę – dziś D.lp r.ż.: bożą. [przypis edytorski]

Do tyłu

39

zabić się – tu: zaszyć się. [przypis edytorski]

Do tyłu

40

chwoja (reg.) – sosna. [przypis edytorski]

Do tyłu

41

znachodzić – znajdować. [przypis edytorski]

Do tyłu

42

popręga – tu: pasek; rzemień do przewiązywania się w pasie a. przez pierś. [przypis edytorski]

Do tyłu

43

sparła się – ścisnęła się, stłoczyła się. [przypis edytorski]

Do tyłu

44

oczeretni – oczeretny; noszący cechy a. składający się z oczeretu, tj. trzciny nadrzecznej i bagiennej, szuwaru. [przypis edytorski]

Do tyłu

45

więcierz – kosz do chwytania i łowienia ryb. [przypis edytorski]

Do tyłu

Страница 5 из 6

Назад 1…4 5 6 Далее

Chodyka

AI-разбор доступен после входа

О книге

Читать онлайн

XIII

XIV

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

14

15

16

17

18

19

20

21

22

23

24

25

26

27

28

29

30

31

32

33

34

35

36

37

38

39

40

41

42

43

44

45

Вам также может понравиться

Do czytelników i do autora kilka słów wydawcy

Kazanie konfederackie

Pan Bielecki

Pan Dzierżanowski

Sawa

Pan Czapski

Pan Ogiński

Błogosławiony Sadoch

Pocztylion

Zalotnicy

Pawlik

Trzy gwiazdki