Po takiej umowie ze starostą, a przyszłym swoim teściem, niemniej z matką, której gdy całą rzecz wytłumaczył, ona się na wszystko zgodziła i do końca wytrwać w powtórnem44 wyznaniu przyrzekła, jedzie spiesznie do Warszawy i powraca z listem żelaznym. Tymczasem sprawa toczy się zwykłym porządkiem, gród wyrok śmierci feruje, a pan starosta, mając już sobie ów list od zięcia pokazany, potwierdza dekret w pewności, że syn stracenia matki nie dopuści. Ale pan krajczy, chcąc się zabezpieczyć, aby następnie nic się na jego szkodę nie odnowiło, nie użył listu i rodzona matka jego straconą została45.

Pan starosta, co jeden o wszystkiem46 wiedział (bo inni sędziowie w dobrej wierze wyrokowali), gdy mu wicesgerent47 doniósł o spełnieniu wyroku, padł bez duszy, jakby piorunem przeszyty. Pan krajczy w rok potem ożenił się z starościanką, szczęśliwe miał z nią pożycie i spłodził sześciu synów, których w wielkiej pobożności wychował. Wszystko mu się powodziło, wszystko miał: i znaczny majątek, i wysokie urzędy, i szacunek publiczny. Każdy mógł mu szczęścia zazdrościć, bo nie wiedział, co się w jego sercu działo. Na koniec odumarła go żona, kiedy najmłodszy z jego synów już był dorosłym. Dopiero w pasowaniu się z samym sobą spędziwszy rok żałobny, zwołał wszystkich sześciu synów, wyznał przed nimi dręczącą tajemnicę i oświadczył, że na puszczy surlańskiej chce klasztor wystawić i w nim życie na pokucie zakończyć. Na to synowie, rozmówiwszy się z sobą: „Ojcze – odpowiedzieli – kiedy tak jest, żaden z nas nie ma prawa do tego majątku, coś go posiadał. Wystaw klasztor, a prawym właścicielom oddaj twoje dostatki, któreś znacznie pomnożył; my zaś wszyscy opuścim świat i z tobą razem będziemy pokutować i Panu Bogu służyć”.

I tak pan krajczy piękny klasztor pustelniczy wystawił pod imieniem świętego Erazma, swego patrona, i karmelitów w nim osadził; a zwoławszy Ciechanowieckich już podupadłych, wedle Boga istotnych dziedziców jego włości, wyspowiadał im swoją zbrodnię, przeprosił ich za krzywdę im uczynioną i cały majątek im oddał, przekonawszy ich, że i ten fundusz nawet, który poświęcił na chwałę boską, nie z ich majątku, ale z darów królewskich zebrany. Potem z sześcią synami48 wstąpił do nowicjatu, we dwa lata z nimi razem uczynił uroczyste śluby i umarł braciszkiem w wieku bardzo podeszłym, a w tak wielkiej świętobliwości, że jego ciało słynie dotąd cudami. Wszyscy synowie jego wyświęceni zostali na kapłanów i zakon wielką miał pociechę z ich pobożności i z ich światła49.

1

najsilniejszem (…) twórczem – daw. forma Msc. i N. lp przymiotników r.n.; dziś tożsama z r.m.: najsilniejszym, twórczym. [przypis edytorski]

Do tyłu

2

lubo (daw.) – choć. [przypis edytorski]

Do tyłu

3

starownie – z wielkim staraniem; starannie. [przypis edytorski]

Do tyłu

4

silnemi – daw. forma N. i Msc. lm przymiotników r.ż. i r.n.; dziś tożsama z r.m.: silnymi. [przypis edytorski]

Do tyłu

5

czem – daw. forma zaimka w Msc. i N.lp r.n.; dziś: czym. [przypis edytorski]

Do tyłu

6

czem się (…) podniesie – daw. składnia; dziś: dzięki czemu się podniesie. [przypis edytorski]

Do tyłu

7

tać (gw.) – przecież. [przypis edytorski]

Do tyłu

8

dotuszać komuś – podjudzać, podżegać kogoś. [przypis edytorski]

Do tyłu

9

niczem – daw. forma N. i Msc. lp r.n.; dziś: niczym. [przypis edytorski]

Do tyłu

10

tem – daw. forma N. i Msc. lp zaimków r.n.; dziś tożsama z r.m.: tym. [przypis edytorski]

Do tyłu

11

teraźniejszemi – daw. forma N. i Msc. lm przymiotników r.ż. i r.n.; dziś tożsama z r.m.: teraźniejszymi. [przypis edytorski]

Do tyłu

12

któremi – daw. forma N. i Msc. lm zaimków r.ż. i r.n.; dziś tożsama z r.m.: którymi. [przypis edytorski]

Do tyłu

13

zamienić go w potwór – dziś z D. w potwora. [przypis edytorski]

Do tyłu

14

do zbytku – nadmiernie, zbytecznie. [przypis edytorski]

Do tyłu

15

rozpaczającego – dziś: rozpaczliwego; skłaniającego do rozpaczy. [przypis edytorski]

Do tyłu

16

trzymać miejsce – dziś: mieć miejsce. [przypis edytorski]

Do tyłu

17

lubo (daw.) – choć. [przypis edytorski]

Do tyłu

18

Surły – w innej wersji: Człuchy. [przypis edytorski]

Do tyłu

19

leżącem – daw. forma N. i Msc. lp przymiotników i imiesłowów przym. r.n.; dziś tożsama z r.m.: leżącym. [przypis edytorski]

Do tyłu

20

była zaprowadziła – daw. czas zaprzeszły. [przypis edytorski]

Do tyłu

21

puszcza surlańska – w innej wersji: puszcza człuchowska. [przypis edytorski]

Do tyłu

22

kilkaniedzielny – dziś: kilkutygodniowy. [przypis edytorski]

Do tyłu

23

opatrzyć – tu: zaopatrzyć (w potrzebne rzeczy, pożywienie i pieniądze na drogę). [przypis edytorski]

Do tyłu

24

którymem się był zaciągnął – daw. czas zaprzeszły z ruchomą końcówką czas.; dziś: w którym się zaciągnąłem. [przypis edytorski]

Do tyłu

Страница 2 из 3

Назад 1 2 3 Далее

Klasztor Surlański

AI-разбор доступен после входа

О книге

Читать онлайн

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

14

15

16

17

18

19

20

21

22

23

24

Вам также может понравиться

Do czytelników i do autora kilka słów wydawcy

Kazanie konfederackie

Pan Bielecki

Pan Dzierżanowski

Sawa

Pan Czapski

Pan Ogiński

Błogosławiony Sadoch

Pocztylion

Zalotnicy

Pawlik

Trzy gwiazdki