Удобнее читать в приложении
AI-разбор доступен после входа
Суть книги, пересказ, главный конфликт, ключевые идеи, вывод, кому полезна, главные темы, персонажи и цитаты можно получить после входа в BookRa.
auto_awesomeПолучить AI-разборО книге
„Ludzie są dobrzy” to opublikowana w 1938 przejmująca historia emigracji opowiedziana z perspektywy małej dziewczynki. Po śmierci ojca, prawdopodobnie działacza syjonistycznego, osierocona narratorka przez pewien czas tuła się po rodzinie, by wreszcie razem z matką opuścić kraj (którego nazwy nie poznajemy) i popłynąć do Palestyny.W swoim opowiadaniu Korczak w fenomenalny sposób pokazuje świat widziany oczami dziecka, które nie ma nad własnym życiem kontroli i nie zna przesłanek stojących za decyzjami dorosłych. Wydarzenia najdonioślejsze (śmierć ojca, emigracja, decyzja, o zamieszkaniu w kibucu) zostały tu wplecione w rytm codzienności, a prowadzący do nich ciąg przyczynowo-skutkowy zasygnalizowany tylko mgliście. W rezultacie dostajemy obraz świata fragmentaryczny i niejasny i tak jak narratorka musimy go dopiero poskładać w sensowną całość.Na szczególną uwagę zasługuje niezwykle subtelnie zarysowana relacja między matką a córką, w której obie strony są odrębnymi, niezależnymi bytami, a stosunki między nimi panują partnerskie (dziecko ma prawo głosu).
Дата написания1970-01-01
Язык книгиpl
Возрастное ограничение0+
Читать онлайн
Страница 6 из 7*
Zielono. Tyle kwiatów. Tyle zielonego zboża.
Wiosenne, naprawdę piękne słońce. Ani jednego kłującego, jesiennego ostu. Zboże i kwiaty.
– Mamo, cieszysz się? Patrz, jak cudnie. Tatuś mówił, że ziemia zbożem i kwiatami śpiewa. To prawda. Często śpiewam dzieciom. Małe dzieci są jak kwiaty. Rosną, śmieją się. Patrz: czy ten kwiatek nie śmieje się? Nie wierzysz?
– Nie pytam się teraz. Sama wiem, że jestem szczęśliwa.
– Ani jednej. Gonią się jak chłopcy na łące; to nie męczy albo męczy wesoło. Prawda, że ludzie są dobrzy? Kazali ci wrócić. Wszyscy ludzie dobrzy na całym świecie.
– Znasz mały tylko skrawek świata.
– To nic. Wiem, że tak jest. Czuję. Powtórz mamo jeszcze raz. Tak dziwnie wtedy powiedziałaś.
– Nie wiem, co chcesz, żeby powtórzyć.
– Mówiłyśmy, że nie możemy sobie miejsca znaleźć. Rozmawiałyśmy wieczorem przed barakiem. Nie pamiętasz? Poczekaj, jak to ty powiedziałaś?
– Właśnie, że ważne. Ty wiesz, a ja się dopiero uczę. Dla dziecka wszystko ważne. Wiem już: powiedziałaś, że jeżeli człowiek robi coś złego, to że nie umie inaczej, że nie rozumie. Tak właśnie jest z dziećmi. Nie wiedzą.
– Mamo, muszę coś zrobić, coś takiego, żeby nie tylko dzieciom było łatwo i wesoło. Wszystkim – małym i dużym. Wszystkim na świecie. Tym nawet, którzy już nie żyją. Serce mówi, że to mi się uda.
Mama długo patrzy w jej oczy. Prosto w oczy. Długo. Głęboko.
Uśmiechnęły się do siebie.
– A żołądek nie mówi, że był dzwonek i trzeba wracać na kolację, bo się spóźnimy?
– Wiem. Ale czasu szkoda. Żeby można było nie jeść i nie spać, tylko szukać miejsc dla ludzi. Każdy tam, gdzie będzie mu dobrze. I pielęgnować. Jak rośliny małe i duże – jak drzewa.
Idą drogą do domu; wchodzą do jadalni. Duża sala – koło ścian stoły i ławki. Na stołach chleb w koszykach. Herbata w dzbankach.
– Patrz. Wiersze na kolację. – Jajka.
Śmieją się. Chociaż spóźniły się, nikt się nie gniewa. Nikt się na nie nie gniewa. Bo ludzie są dobrzy, jeżeli wiedzą i mogą.
1
siadać na okręt – dziś popr.: wsiadać na okręt. [przypis edytorski]
2
certyfikat – pisemne świadectwo; tu prawdopodobnie chodzi o dokument zezwalający na wyjazd do Palestyny. [przypis edytorski]
3
port – miejsce, skąd odchodzą i dokąd przybiją statki. [przypis edytorski]
4
kajuta – pomieszczenie mieszkalne (pokój) dla pasażerów statku. [przypis edytorski]
5
aba (hebr.) – tata, ojciec. [przypis edytorski]
6
zesunąć się – dziś popr.: zsunąć się. [przypis edytorski]
7
sień – przedpokój, korytarz, zwłaszcza w domach wiejskich. [przypis edytorski]
8
jechać do morza – dziś popr.: jechać nad morze. [przypis edytorski]
9
Palestyna – kraina geograficzna i historyczna nad Morzem Śródziemnym; dziś na jej terenie znajdują się dwa państwa: Izrael i Autonomia Palestyńska/Państwo Palestyńskie. Od końca XIX wieku w Palestynie zaczęli się osiedlać Żydzi, którzy uciekali z Europy (choć nie tylko) przed narastającym antysemityzmem (czyli nienawiścią do Żydów). W okresie międzywojennym, a zwłaszcza drugiej połowie lat dwudziestych i w latach trzydziestych XX wieku, wyemigrowało tam wielu Żydów polskich. [przypis edytorski]
10
zrobię ci latawca (pot.) – dziś popr.: zrobię ci latawiec. [przypis edytorski]
11
chaluc – zwolennik He-Chaluc (z hebr.: pionier, osadnik), ruchu syjonistycznego, który przygotowywał członków społeczności żydowskiej do osadnictwa w Palestynie. [przypis edytorski]
12
szomer – prawdopodobnie chodzi o członka Ha-Szomer Ha-Cair (z hebr.: młody strażnik), żydowskiej organizacji skautowskiej (harcerskiej). [przypis edytorski]
13
zwierzyniec – tu: ogród zoologiczny. [przypis edytorski]
14
spoza ogrodzenia – dziś raczej: zza ogrodzenia. [przypis edytorski]
15
Erec (z hebr. Erec Israel) – Ziemia Izraela; biblijna nazwa Palestyny. [przypis edytorski]
16
Jerozolima – miasto na granicy Izraela i Autonomii Palestyńskiej/Państwa Palestyńskiego, uznawane za miejsce święte przez przedstawicieli trzech największych religii monoteistycznych: judaizmu, chrześcijaństwa i islamu. [przypis edytorski]
17
dom małych dzieci – przedszkole. [przypis edytorski]
18
W Palestynie dzieci inaczej tu się śmieją – być może: tu, w Palestynie, dzieci inaczej się śmieją. [przypis edytorski]
19
pardes (hebr.) – sad, ogród (także rajski). [przypis edytorski]
20
a tu ta na schodku godzina – szyk przestawny: a tu ta godzina na schodku. [przypis edytorski]
21
jeżeli kto – dziś popr.: jeżeli ktoś. [przypis edytorski]
22
kibuc (hebr.) – zebranie, zgromadzenie. W Palestynie nazywano tak osiedla, które zakładali osadnicy żydowscy o sympatiach socjalistycznych. W osiedlach tych dorośli pracowali na rzecz całej wspólnoty, a ich ich dzieci wychowywały się razem. [przypis edytorski]
Вам также может понравиться
{"page":{"canonicalUrl":"https://bookra.app/books/2UGXzGRz","pageTitle":"Ludzie są dobrzy (Януш Корчак) — полный текст, краткое содержание, анализ и герои","metaDescription":"Полный текст книги «Ludzie są dobrzy». А также краткое содержание, главные мысли, конфликт, темы, персонажи, цитаты и ответы на вопросы.","headingTitle":"«Ludzie są dobrzy». Читать бесплатно онлайн","headingSubtitle":"Януш Корчак","structuredData":[{"@context":"https://schema.org","@type":"BreadcrumbList","@id":"https://bookra.app/books/2UGXzGRz#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"BookRa","item":"https://bookra.app/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"зарубежная классика","item":"https://bookra.app/genre/5214"},{"@type":"ListItem","position":3,"name":"Ludzie są dobrzy","item":"https://bookra.app/books/2UGXzGRz"}]},{"@context":"https://schema.org","@type":"WebPage","@id":"https://bookra.app/books/2UGXzGRz","url":"https://bookra.app/books/2UGXzGRz","name":"«Ludzie są dobrzy». Читать бесплатно онлайн","description":"Полный текст книги «Ludzie są dobrzy». А также краткое содержание, главные мысли, конфликт, темы, персонажи, цитаты и ответы на вопросы.","breadcrumb":{"@id":"https://bookra.app/books/2UGXzGRz#breadcrumb"},"mainEntity":{"@id":"https://bookra.app/books/2UGXzGRz#work"},"primaryImageOfPage":{"@type":"ImageObject","url":"https://storage.yandexcloud.net/bookra-catalog-pd-public/content/5fab0999-aff4-11ea-a162-441ea14f7ef4/thumbs/1200.webp"}},{"@context":"https://schema.org","@type":"Book","@id":"https://bookra.app/books/2UGXzGRz#work","name":"Ludzie są dobrzy","url":"https://bookra.app/books/2UGXzGRz","description":"„Ludzie są dobrzy” to opublikowana w 1938 przejmująca historia emigracji opowiedziana z perspektywy małej dziewczynki. Po śmierci ojca, prawdopodobnie działacza syjonistycznego, osierocona narratorka przez pewien czas tuła się po rodzinie, by wreszcie razem z matką opuścić kraj (którego nazwy nie poznajemy) i popłynąć do Palestyny.W swoim opowiadaniu Korczak w fenomenalny sposób pokazuje świat widziany oczami dziecka, które nie ma nad własnym życiem kontroli i nie zna przesłanek stojących za decyzjami dorosłych. Wydarzenia najdonioślejsze (śmierć ojca, emigracja, decyzja, o zamieszkaniu w kibucu) zostały tu wplecione w rytm codzienności, a prowadzący do nich ciąg przyczynowo-skutkowy zasygnalizowany tylko mgliście. W rezultacie dostajemy obraz świata fragmentaryczny i niejasny i tak jak narratorka musimy go dopiero poskładać w sensowną całość.Na szczególną uwagę zasługuje niezwykle subtelnie zarysowana relacja między matką a córką, w której obie strony są odrębnymi, niezależnymi bytami, a stosunki między nimi panują partnerskie (dziecko ma prawo głosu).","image":"https://storage.yandexcloud.net/bookra-catalog-pd-public/content/5fab0999-aff4-11ea-a162-441ea14f7ef4/thumbs/1200.webp","inLanguage":"pl","genre":["зарубежная классика","зарубежная старинная литература"],"sameAs":["https://litres.ru/book/yanush-korchak/ludzie-sa-dobrzy-55844118/"],"author":[{"@type":"Person","@id":"https://bookra.app/author/c4796eef-2a93-102a-9ac3-800cba805322#person","name":"Януш Корчак","url":"https://bookra.app/author/c4796eef-2a93-102a-9ac3-800cba805322","sameAs":["https://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%9A%D0%BE%D1%80%D1%87%D0%B0%D0%BA%2C_%D0%AF%D0%BD%D1%83%D1%88","https://www.wikidata.org/wiki/Q152441"]}],"about":[{"@type":"Thing","name":"зарубежная классика"},{"@type":"Thing","name":"зарубежная старинная литература"},{"@type":"Thing","name":"чтение онлайн"},{"@type":"Thing","name":"саммари"},{"@type":"Thing","name":"AI-разбор"},{"@type":"Thing","name":"персонажи"},{"@type":"Thing","name":"цитаты"}],"workExample":{"@type":"Book","@id":"https://bookra.app/books/2UGXzGRz#edition","url":"https://bookra.app/books/2UGXzGRz","bookFormat":"https://schema.org/EBook","inLanguage":"pl","sameAs":["https://litres.ru/book/yanush-korchak/ludzie-sa-dobrzy-55844118/"],"isAccessibleForFree":true,"potentialAction":{"@type":"ReadAction","name":"Читать бесплатно онлайн «Ludzie są dobrzy»","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https://bookra.app/books/2UGXzGRz","actionPlatform":["https://schema.org/DesktopWebPlatform"]},"expectsAcceptanceOf":{"@type":"Offer","category":"nologinrequired"}}}}],"book":{"idCatalog":762989,"shortId":"2UGXzGRz","title":"Ludzie są dobrzy","coverUrl":"https://storage.yandexcloud.net/bookra-catalog-pd-public/content/5fab0999-aff4-11ea-a162-441ea14f7ef4/thumbs/1200.webp","annotationText":"„Ludzie są dobrzy” to opublikowana w 1938 przejmująca historia emigracji opowiedziana z perspektywy małej dziewczynki. Po śmierci ojca, prawdopodobnie działacza syjonistycznego, osierocona narratorka przez pewien czas tuła się po rodzinie, by wreszcie razem z matką opuścić kraj (którego nazwy nie poznajemy) i popłynąć do Palestyny.W swoim opowiadaniu Korczak w fenomenalny sposób pokazuje świat widziany oczami dziecka, które nie ma nad własnym życiem kontroli i nie zna przesłanek stojących za decyzjami dorosłych. Wydarzenia najdonioślejsze (śmierć ojca, emigracja, decyzja, o zamieszkaniu w kibucu) zostały tu wplecione w rytm codzienności, a prowadzący do nich ciąg przyczynowo-skutkowy zasygnalizowany tylko mgliście. W rezultacie dostajemy obraz świata fragmentaryczny i niejasny i tak jak narratorka musimy go dopiero poskładać w sensowną całość.Na szczególną uwagę zasługuje niezwykle subtelnie zarysowana relacja między matką a córką, w której obie strony są odrębnymi, niezależnymi bytami, a stosunki między nimi panują partnerskie (dziecko ma prawo głosu).","catalogType":"PUBLIC_DOMAIN","catalogTypeLabel":"Общественное достояние","authorLine":"Януш Корчак","authors":[{"id":"c4796eef-2a93-102a-9ac3-800cba805322","displayName":"Януш Корчак","protectedUrl":"/author/c4796eef-2a93-102a-9ac3-800cba805322","wikipediaUrl":"https://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%9A%D0%BE%D1%80%D1%87%D0%B0%D0%BA%2C_%D0%AF%D0%BD%D1%83%D1%88","wikidataUrl":"https://www.wikidata.org/wiki/Q152441"}],"genres":[{"id":5214,"title":"зарубежная классика","token":null,"publicUrl":"https://bookra.app/genre/5214"},{"id":5215,"title":"зарубежная старинная литература","token":null,"publicUrl":"https://bookra.app/genre/5215"}],"keywords":[],"facts":[{"key":"dateWritten","label":"Дата написания","value":"1970-01-01"},{"key":"bookLanguage","label":"Язык книги","value":"pl"},{"key":"adult","label":"Возрастное ограничение","value":"0+"}],"seoSections":[],"authorSummary":null,"hasArtifacts":false,"canReadInApp":true,"readUrl":"https://web.bookra.app/?startapp=r_762989","artifactsUrl":"https://web.bookra.app/?startapp=b_762989","readCtaLabel":"Читать бесплатно","artifactsCtaLabel":"AI-разбор","appReadLinks":{"tg":"https://t.me/bookra_lib_bot/BookRa?startapp=r_762989","vk":"https://vk.com/app54470698#startapp=r_762989","max":"https://max.ru/id7751370047_bot?startapp=r_762989","web":"https://web.bookra.app/?startapp=r_762989"},"appAnalysisLinks":{"tg":"https://t.me/bookra_lib_bot/BookRa?startapp=b_762989","vk":"https://vk.com/app54470698#startapp=b_762989","max":"https://max.ru/id7751370047_bot?startapp=b_762989","web":"https://web.bookra.app/?startapp=b_762989"},"guestReaderUrl":"/books/2UGXzGRz?page=6#reader-content","authorCtaLabel":"Все книги автора","authorProtectedUrl":"/author/c4796eef-2a93-102a-9ac3-800cba805322","readersCount":0,"adultLabel":"0+","yearLabel":null,"datePublished":null,"publisherLabel":null,"isbn":null,"oclc":null,"lccn":null,"partnerUrl":null,"accessNote":"Полный текст книги и AI-разбор откроются на защищенных страницах BookRa после входа."},"reader":{"page":6,"totalPages":7,"hasPrev":true,"hasNext":true,"prevPageUrl":"/books/2UGXzGRz?page=5#reader-content","nextPageUrl":"/books/2UGXzGRz?page=7#reader-content","progressLabel":"Страница 6 из 7","sections":[{"id":"content0:307","kind":"heading","text":"*"},{"id":"content0:308","kind":"paragraph","text":"Wróciły do kibucu."},{"id":"content0:309","kind":"paragraph","text":"Zielono. Tyle kwiatów. Tyle zielonego zboża."},{"id":"content0:310","kind":"paragraph","text":"Wiosenne, naprawdę piękne słońce. Ani jednego kłującego, jesiennego ostu. Zboże i kwiaty."},{"id":"content0:311","kind":"paragraph","text":"– Mamo, cieszysz się? Patrz, jak cudnie. Tatuś mówił, że ziemia zbożem i kwiatami śpiewa. To prawda. Często śpiewam dzieciom. Małe dzieci są jak kwiaty. Rosną, śmieją się. Patrz: czy ten kwiatek nie śmieje się? Nie wierzysz?"},{"id":"content0:312","kind":"paragraph","text":"– Wierzę."},{"id":"content0:313","kind":"paragraph","text":"– Nie pytam się teraz. Sama wiem, że jestem szczęśliwa."},{"id":"content0:314","kind":"paragraph","text":"– A trudne twoje myśli?"},{"id":"content0:315","kind":"paragraph","text":"– Ani jednej. Gonią się jak chłopcy na łące; to nie męczy albo męczy wesoło. Prawda, że ludzie są dobrzy? Kazali ci wrócić. Wszyscy ludzie dobrzy na całym świecie."},{"id":"content0:316","kind":"paragraph","text":"– Znasz mały tylko skrawek świata."},{"id":"content0:317","kind":"paragraph","text":"– To nic. Wiem, że tak jest. Czuję. Powtórz mamo jeszcze raz. Tak dziwnie wtedy powiedziałaś."},{"id":"content0:318","kind":"paragraph","text":"– Nie wiem, co chcesz, żeby powtórzyć."},{"id":"content0:319","kind":"paragraph","text":"– Mówiłyśmy, że nie możemy sobie miejsca znaleźć. Rozmawiałyśmy wieczorem przed barakiem. Nie pamiętasz? Poczekaj, jak to ty powiedziałaś?"},{"id":"content0:320","kind":"paragraph","text":"– Nieważne."},{"id":"content0:321","kind":"paragraph","text":"– Właśnie, że ważne. Ty wiesz, a ja się dopiero uczę. Dla dziecka wszystko ważne. Wiem już: powiedziałaś, że jeżeli człowiek robi coś złego, to że nie umie inaczej, że nie rozumie. Tak właśnie jest z dziećmi. Nie wiedzą."},{"id":"content0:322","kind":"paragraph","text":"– Nie tylko dzieci."},{"id":"content0:323","kind":"paragraph","text":"– Mamo, muszę coś zrobić, coś takiego, żeby nie tylko dzieciom było łatwo i wesoło. Wszystkim – małym i dużym. Wszystkim na świecie. Tym nawet, którzy już nie żyją. Serce mówi, że to mi się uda."},{"id":"content0:324","kind":"paragraph","text":"Mama długo patrzy w jej oczy. Prosto w oczy. Długo. Głęboko."},{"id":"content0:325","kind":"paragraph","text":"Uśmiechnęły się do siebie."},{"id":"content0:326","kind":"paragraph","text":"– A żołądek nie mówi, że był dzwonek i trzeba wracać na kolację, bo się spóźnimy?"},{"id":"content0:327","kind":"paragraph","text":"– Wiem. Ale czasu szkoda. Żeby można było nie jeść i nie spać, tylko szukać miejsc dla ludzi. Każdy tam, gdzie będzie mu dobrze. I pielęgnować. Jak rośliny małe i duże – jak drzewa."},{"id":"content0:328","kind":"paragraph","text":"Idą drogą do domu; wchodzą do jadalni. Duża sala – koło ścian stoły i ławki. Na stołach chleb w koszykach. Herbata w dzbankach."},{"id":"content0:329","kind":"paragraph","text":"– Patrz. Wiersze na kolację. – Jajka."},{"id":"content0:330","kind":"paragraph","text":"Śmieją się. Chociaż spóźniły się, nikt się nie gniewa. Nikt się na nie nie gniewa. Bo ludzie są dobrzy, jeżeli wiedzą i mogą."},{"id":"contentnotes0:0","kind":"heading","text":"1"},{"id":"contentnotes0:1","kind":"paragraph","text":"siadać na okręt – dziś popr.: wsiadać na okręt. [przypis edytorski]"},{"id":"contentnotes0:2","kind":"paragraph","text":"Do tyłu"},{"id":"contentnotes0:3","kind":"heading","text":"2"},{"id":"contentnotes0:4","kind":"paragraph","text":"certyfikat – pisemne świadectwo; tu prawdopodobnie chodzi o dokument zezwalający na wyjazd do Palestyny. [przypis edytorski]"},{"id":"contentnotes0:5","kind":"paragraph","text":"Do tyłu"},{"id":"contentnotes0:6","kind":"heading","text":"3"},{"id":"contentnotes0:7","kind":"paragraph","text":"port – miejsce, skąd odchodzą i dokąd przybiją statki. [przypis edytorski]"},{"id":"contentnotes0:8","kind":"paragraph","text":"Do tyłu"},{"id":"contentnotes0:9","kind":"heading","text":"4"},{"id":"contentnotes0:10","kind":"paragraph","text":"kajuta – pomieszczenie mieszkalne (pokój) dla pasażerów statku. [przypis edytorski]"},{"id":"contentnotes0:11","kind":"paragraph","text":"Do tyłu"},{"id":"contentnotes0:12","kind":"heading","text":"5"},{"id":"contentnotes0:13","kind":"paragraph","text":"aba (hebr.) – tata, ojciec. [przypis edytorski]"},{"id":"contentnotes0:14","kind":"paragraph","text":"Do tyłu"},{"id":"contentnotes0:15","kind":"heading","text":"6"},{"id":"contentnotes0:16","kind":"paragraph","text":"zesunąć się – dziś popr.: zsunąć się. [przypis edytorski]"},{"id":"contentnotes0:17","kind":"paragraph","text":"Do tyłu"},{"id":"contentnotes0:18","kind":"heading","text":"7"},{"id":"contentnotes0:19","kind":"paragraph","text":"sień – przedpokój, korytarz, zwłaszcza w domach wiejskich. [przypis edytorski]"},{"id":"contentnotes0:20","kind":"paragraph","text":"Do tyłu"},{"id":"contentnotes0:21","kind":"heading","text":"8"},{"id":"contentnotes0:22","kind":"paragraph","text":"jechać do morza – dziś popr.: jechać nad morze. [przypis edytorski]"},{"id":"contentnotes0:23","kind":"paragraph","text":"Do tyłu"},{"id":"contentnotes0:24","kind":"heading","text":"9"},{"id":"contentnotes0:25","kind":"paragraph","text":"Palestyna – kraina geograficzna i historyczna nad Morzem Śródziemnym; dziś na jej terenie znajdują się dwa państwa: Izrael i Autonomia Palestyńska/Państwo Palestyńskie. Od końca XIX wieku w Palestynie zaczęli się osiedlać Żydzi, którzy uciekali z Europy (choć nie tylko) przed narastającym antysemityzmem (czyli nienawiścią do Żydów). W okresie międzywojennym, a zwłaszcza drugiej połowie lat dwudziestych i w latach trzydziestych XX wieku, wyemigrowało tam wielu Żydów polskich. [przypis edytorski]"},{"id":"contentnotes0:26","kind":"paragraph","text":"Do tyłu"},{"id":"contentnotes0:27","kind":"heading","text":"10"},{"id":"contentnotes0:28","kind":"paragraph","text":"zrobię ci latawca (pot.) – dziś popr.: zrobię ci latawiec. [przypis edytorski]"},{"id":"contentnotes0:29","kind":"paragraph","text":"Do tyłu"},{"id":"contentnotes0:30","kind":"heading","text":"11"},{"id":"contentnotes0:31","kind":"paragraph","text":"chaluc – zwolennik He-Chaluc (z hebr.: pionier, osadnik), ruchu syjonistycznego, który przygotowywał członków społeczności żydowskiej do osadnictwa w Palestynie. [przypis edytorski]"},{"id":"contentnotes0:32","kind":"paragraph","text":"Do tyłu"},{"id":"contentnotes0:33","kind":"heading","text":"12"},{"id":"contentnotes0:34","kind":"paragraph","text":"szomer – prawdopodobnie chodzi o członka Ha-Szomer Ha-Cair (z hebr.: młody strażnik), żydowskiej organizacji skautowskiej (harcerskiej). [przypis edytorski]"},{"id":"contentnotes0:35","kind":"paragraph","text":"Do tyłu"},{"id":"contentnotes0:36","kind":"heading","text":"13"},{"id":"contentnotes0:37","kind":"paragraph","text":"zwierzyniec – tu: ogród zoologiczny. [przypis edytorski]"},{"id":"contentnotes0:38","kind":"paragraph","text":"Do tyłu"},{"id":"contentnotes0:39","kind":"heading","text":"14"},{"id":"contentnotes0:40","kind":"paragraph","text":"spoza ogrodzenia – dziś raczej: zza ogrodzenia. [przypis edytorski]"},{"id":"contentnotes0:41","kind":"paragraph","text":"Do tyłu"},{"id":"contentnotes0:42","kind":"heading","text":"15"},{"id":"contentnotes0:43","kind":"paragraph","text":"Erec (z hebr. Erec Israel) – Ziemia Izraela; biblijna nazwa Palestyny. [przypis edytorski]"},{"id":"contentnotes0:44","kind":"paragraph","text":"Do tyłu"},{"id":"contentnotes0:45","kind":"heading","text":"16"},{"id":"contentnotes0:46","kind":"paragraph","text":"Jerozolima – miasto na granicy Izraela i Autonomii Palestyńskiej/Państwa Palestyńskiego, uznawane za miejsce święte przez przedstawicieli trzech największych religii monoteistycznych: judaizmu, chrześcijaństwa i islamu. [przypis edytorski]"},{"id":"contentnotes0:47","kind":"paragraph","text":"Do tyłu"},{"id":"contentnotes0:48","kind":"heading","text":"17"},{"id":"contentnotes0:49","kind":"paragraph","text":"dom małych dzieci – przedszkole. [przypis edytorski]"},{"id":"contentnotes0:50","kind":"paragraph","text":"Do tyłu"},{"id":"contentnotes0:51","kind":"heading","text":"18"},{"id":"contentnotes0:52","kind":"paragraph","text":"W Palestynie dzieci inaczej tu się śmieją – być może: tu, w Palestynie, dzieci inaczej się śmieją. [przypis edytorski]"},{"id":"contentnotes0:53","kind":"paragraph","text":"Do tyłu"},{"id":"contentnotes0:54","kind":"heading","text":"19"},{"id":"contentnotes0:55","kind":"paragraph","text":"pardes (hebr.) – sad, ogród (także rajski). [przypis edytorski]"},{"id":"contentnotes0:56","kind":"paragraph","text":"Do tyłu"},{"id":"contentnotes0:57","kind":"heading","text":"20"},{"id":"contentnotes0:58","kind":"paragraph","text":"a tu ta na schodku godzina – szyk przestawny: a tu ta godzina na schodku. [przypis edytorski]"},{"id":"contentnotes0:59","kind":"paragraph","text":"Do tyłu"},{"id":"contentnotes0:60","kind":"heading","text":"21"},{"id":"contentnotes0:61","kind":"paragraph","text":"jeżeli kto – dziś popr.: jeżeli ktoś. [przypis edytorski]"},{"id":"contentnotes0:62","kind":"paragraph","text":"Do tyłu"},{"id":"contentnotes0:63","kind":"heading","text":"22"},{"id":"contentnotes0:64","kind":"paragraph","text":"kibuc (hebr.) – zebranie, zgromadzenie. W Palestynie nazywano tak osiedla, które zakładali osadnicy żydowscy o sympatiach socjalistycznych. W osiedlach tych dorośli pracowali na rzecz całej wspólnoty, a ich ich dzieci wychowywały się razem. [przypis edytorski]"},{"id":"contentnotes0:65","kind":"paragraph","text":"Do tyłu"}],"toc":[{"id":"content0:0:1","label":"Janusz Korczak Ludzie są dobrzy","page":1,"pageUrl":"/books/2UGXzGRz#reader-content"},{"id":"content0:54:1","label":"*","page":1,"pageUrl":"/books/2UGXzGRz#reader-content"},{"id":"content0:75:2","label":"*","page":2,"pageUrl":"/books/2UGXzGRz?page=2#reader-content"},{"id":"content0:150:3","label":"*","page":3,"pageUrl":"/books/2UGXzGRz?page=3#reader-content"},{"id":"content0:189:4","label":"*","page":4,"pageUrl":"/books/2UGXzGRz?page=4#reader-content"},{"id":"content0:259:5","label":"*","page":5,"pageUrl":"/books/2UGXzGRz?page=5#reader-content"},{"id":"content0:307:6","label":"*","page":6,"pageUrl":"/books/2UGXzGRz?page=6#reader-content"},{"id":"contentnotes0:0:6","label":"1","page":6,"pageUrl":"/books/2UGXzGRz?page=6#reader-content"},{"id":"contentnotes0:3:6","label":"2","page":6,"pageUrl":"/books/2UGXzGRz?page=6#reader-content"},{"id":"contentnotes0:6:6","label":"3","page":6,"pageUrl":"/books/2UGXzGRz?page=6#reader-content"},{"id":"contentnotes0:9:6","label":"4","page":6,"pageUrl":"/books/2UGXzGRz?page=6#reader-content"},{"id":"contentnotes0:12:6","label":"5","page":6,"pageUrl":"/books/2UGXzGRz?page=6#reader-content"},{"id":"contentnotes0:15:6","label":"6","page":6,"pageUrl":"/books/2UGXzGRz?page=6#reader-content"},{"id":"contentnotes0:18:6","label":"7","page":6,"pageUrl":"/books/2UGXzGRz?page=6#reader-content"},{"id":"contentnotes0:21:6","label":"8","page":6,"pageUrl":"/books/2UGXzGRz?page=6#reader-content"},{"id":"contentnotes0:24:6","label":"9","page":6,"pageUrl":"/books/2UGXzGRz?page=6#reader-content"},{"id":"contentnotes0:27:6","label":"10","page":6,"pageUrl":"/books/2UGXzGRz?page=6#reader-content"},{"id":"contentnotes0:30:6","label":"11","page":6,"pageUrl":"/books/2UGXzGRz?page=6#reader-content"},{"id":"contentnotes0:33:6","label":"12","page":6,"pageUrl":"/books/2UGXzGRz?page=6#reader-content"},{"id":"contentnotes0:36:6","label":"13","page":6,"pageUrl":"/books/2UGXzGRz?page=6#reader-content"},{"id":"contentnotes0:39:6","label":"14","page":6,"pageUrl":"/books/2UGXzGRz?page=6#reader-content"},{"id":"contentnotes0:42:6","label":"15","page":6,"pageUrl":"/books/2UGXzGRz?page=6#reader-content"},{"id":"contentnotes0:45:6","label":"16","page":6,"pageUrl":"/books/2UGXzGRz?page=6#reader-content"},{"id":"contentnotes0:48:6","label":"17","page":6,"pageUrl":"/books/2UGXzGRz?page=6#reader-content"},{"id":"contentnotes0:51:6","label":"18","page":6,"pageUrl":"/books/2UGXzGRz?page=6#reader-content"},{"id":"contentnotes0:54:6","label":"19","page":6,"pageUrl":"/books/2UGXzGRz?page=6#reader-content"},{"id":"contentnotes0:57:6","label":"20","page":6,"pageUrl":"/books/2UGXzGRz?page=6#reader-content"},{"id":"contentnotes0:60:6","label":"21","page":6,"pageUrl":"/books/2UGXzGRz?page=6#reader-content"},{"id":"contentnotes0:63:6","label":"22","page":6,"pageUrl":"/books/2UGXzGRz?page=6#reader-content"},{"id":"contentnotes0:66:7","label":"23","page":7,"pageUrl":"/books/2UGXzGRz?page=7#reader-content"},{"id":"contentnotes0:69:7","label":"24","page":7,"pageUrl":"/books/2UGXzGRz?page=7#reader-content"},{"id":"contentnotes0:72:7","label":"25","page":7,"pageUrl":"/books/2UGXzGRz?page=7#reader-content"},{"id":"contentnotes0:75:7","label":"26","page":7,"pageUrl":"/books/2UGXzGRz?page=7#reader-content"}]},"similarBooks":[{"idCatalog":787516,"shortId":"038AHbna","title":"Человек-зверь","authorLine":"Эмиль Золя, В. Ранцова","primaryAuthorId":"82d512ee-2a82-102a-9ae1-2dfe723fe7c7","coverUrl":"https://storage.yandexcloud.net/bookra-catalog-pd-public/content/46378965-70f6-41f4-9510-013fea11211d/thumbs/400.webp","publicUrl":"https://bookra.app/books/038AHbna"},{"idCatalog":7183,"shortId":"4SSnge7p","title":"Фараон","authorLine":"Болеслав Прус, Е. Н. Троповский","primaryAuthorId":"dcbe6513-2a81-102a-9ae1-2dfe723fe7c7","coverUrl":"https://storage.yandexcloud.net/bookra-catalog-litres-public/content/32aeea09-f542-4c48-ba6c-1464e0288595/thumbs/400.webp","publicUrl":"https://bookra.app/books/4SSnge7p"},{"idCatalog":521096,"shortId":"39RurXks","title":"Хагакурэ, или Сокрытое в листве","authorLine":"Цунэтомо Ямамото, Сергей И. Логачев","primaryAuthorId":"292e10ef-2a83-102a-9ae1-2dfe723fe7c7","coverUrl":"https://storage.yandexcloud.net/bookra-catalog-litres-public/content/d2c8ca1b-24e9-11ee-8496-0cc47af30fe4/thumbs/400.webp","publicUrl":"https://bookra.app/books/39RurXks"},{"idCatalog":790354,"shortId":"08oOsnCu","title":"Сон в летнюю ночь","authorLine":"Уильям Шекспир, Николай Михайлович Сатин","primaryAuthorId":"c577ea96-2a81-102a-9ae1-2dfe723fe7c7","coverUrl":"https://storage.yandexcloud.net/bookra-catalog-pd-public/content/9cb6e365-8043-11e7-af8e-0cc47a1952f2/thumbs/400.webp","publicUrl":"https://bookra.app/books/08oOsnCu"},{"idCatalog":788220,"shortId":"0Tjejja2","title":"Нана","authorLine":"Эмиль Золя, Т. Иринова","primaryAuthorId":"82d512ee-2a82-102a-9ae1-2dfe723fe7c7","coverUrl":"https://storage.yandexcloud.net/bookra-catalog-pd-public/content/5a387752-aafd-4f3d-bb91-627dfd767da4/thumbs/400.webp","publicUrl":"https://bookra.app/books/0Tjejja2"},{"idCatalog":577406,"shortId":"0q0GFNSG","title":"Золотой осел","authorLine":"Луций Апулей, Михаил Алексеевич Кузмин","primaryAuthorId":"673278e9-2a98-102a-9ac3-800cba805322","coverUrl":"https://storage.yandexcloud.net/bookra-catalog-litres-public/content/c0602770-11db-11ef-8496-0cc47af30fe4/thumbs/400.webp","publicUrl":"https://bookra.app/books/0q0GFNSG"},{"idCatalog":763844,"shortId":"0k1CVPMc","title":"Ромео и Джульетта","authorLine":"Уильям Шекспир, Дмитрий Лаврентьевич Михаловский","primaryAuthorId":"c577ea96-2a81-102a-9ae1-2dfe723fe7c7","coverUrl":"https://storage.yandexcloud.net/bookra-catalog-pd-public/content/8c3c1916-803a-11e7-8179-0cc47a520474/thumbs/400.webp","publicUrl":"https://bookra.app/books/0k1CVPMc"},{"idCatalog":766049,"shortId":"4TrGYIUx","title":"Гамлет, принц Датский","authorLine":"Уильям Шекспир, Петр Петрович Гнедич","primaryAuthorId":"c577ea96-2a81-102a-9ae1-2dfe723fe7c7","coverUrl":"https://storage.yandexcloud.net/bookra-catalog-pd-public/content/e925d796-803b-11e7-af8e-0cc47a1952f2/thumbs/400.webp","publicUrl":"https://bookra.app/books/4TrGYIUx"},{"idCatalog":46756,"shortId":"1wKz5vUM","title":"Монахиня","authorLine":"Дени Дидро, Дебора Григорьевна Лившиц","primaryAuthorId":"b1401df8-2a93-102a-9ac3-800cba805322","coverUrl":"https://storage.yandexcloud.net/bookra-catalog-litres-public/content/37ba23fd-6a81-102c-a19b-edc40df1930e/thumbs/400.webp","publicUrl":"https://bookra.app/books/1wKz5vUM"},{"idCatalog":788440,"shortId":"0L94UZhC","title":"Доктор Паскаль","authorLine":"Эмиль Золя, Константин Григорьевич Локс","primaryAuthorId":"82d512ee-2a82-102a-9ae1-2dfe723fe7c7","coverUrl":"https://storage.yandexcloud.net/bookra-catalog-pd-public/content/61f13980-8201-4459-bcd1-e04d976a5570/thumbs/400.webp","publicUrl":"https://bookra.app/books/0L94UZhC"},{"idCatalog":11697,"shortId":"2MoUDOAh","title":"Сон в красном тереме. Том 1","authorLine":"Лев Николаевич Меньшиков, Владимир Андреевич Панасюк, Цао Сюэцинь","primaryAuthorId":"4e036549-1455-11e8-a22f-0cc47a5454c6","coverUrl":"https://storage.yandexcloud.net/bookra-catalog-litres-public/content/c9377cb2-c07d-4c18-a638-1db65e2e0cf2/thumbs/400.webp","publicUrl":"https://bookra.app/books/2MoUDOAh"},{"idCatalog":792368,"shortId":"4ft6F5H0","title":"Саламбо","authorLine":"Гюстав Флобер, Николай Максимович Минский","primaryAuthorId":"526ac12b-2a82-102a-9ae1-2dfe723fe7c7","coverUrl":"https://storage.yandexcloud.net/bookra-catalog-pd-public/content/d8927887-c0aa-11e0-9959-47117d41cf4b/thumbs/400.webp","publicUrl":"https://bookra.app/books/4ft6F5H0"}],"similarBooksPagination":{"page":1,"pageSize":12,"totalItems":2333,"totalPages":195,"hasPrev":false,"hasNext":true}},"notFound":false}