Удобнее читать в приложении
AI-разбор доступен после входа
Суть книги, пересказ, главный конфликт, ключевые идеи, вывод, кому полезна, главные темы, персонажи и цитаты можно получить после входа в BookRa.
auto_awesomeПолучить AI-разборО книге
Janusz Korczak wyjeżdżał z warszawskimi dziećmi z ubogich rodzin na kolonie w 1904, 1907, 1908 r. Efektem tych doświadczeń był jego faktyczny debiut jako twórcy literatury dla dzieci, czyli książka Mośki, Joski i Srule.Takiego sposobu pisania dla dzieci polska literatura do tej pory nie znała. Nic dziwnego zatem, że powieść zrobiła na odbiorcach piorunujące wrażenie. Żadnego podziału na dzieci grzeczne, niegrzeczne, dobre i złe, żadnego pouczania, moralizowania… Tego jeszcze nie było. Dzieci ją pokochały, zaczęły naśladować zabawy bohaterów oraz ich pogląd na sprawiedliwość i słuszność. Dorośli mieli pewne zastrzeżenia, bo czy faktycznie można pokazywać biedne, żydowskie dzieci w taki sposób, jakby niczym nie różniły się od chrześcijańskich? Korczak zadziwił ówczesny świat prostą prawdą, że dziecko jest tylko dzieckiem, bez względu na narodowość i wyznanie.Opisał biedne, zaniedbane, znające tylko miejskie zaułki i rynsztoki dzieci, zachwycające się wsią, naturą, zwierzętami. Pokazał, jak uczą się od natury i od siebie nawzajem, jak kształtuje się ich zmysł moralny. Doświadczenia kolonijne okazały się niezwykle ważne w późniejszej twórczości Korczaka i jego koncepcjach pedagogicznych.Straszne koleje losu sprawiły, że kilka kilometrów na południe od ośrodka kolonijnego Michałówka powstał obóz zagłady Treblinka, do którego pisarz wraz z żydowskimi podopiecznymi wyruszył w swoją ostatnią podróż, tą samą drogą co 40 lat wcześniej. Trudno o tym nie myśleć przy lekturze książki, tak się bowiem dzieje, gdy w świecie zaczynają triumfować uprzedzenia, strach i nienawiść.
Дата написания1970-01-01
Язык книгиpl
Возрастное ограничение0+
Читать онлайн
Страница 20 из 21Już gwiazdą tylko, już iskrą małą świeci.
Tego ostatniego wieczora o ostatnim zachodzie urodziła się ostatnia bajka kolonijna – dziwna bajka i niedokończona.
„A może nie wracać do Warszawy? Może ustawić się parami, wziąć chorągiewki, zaśpiewać marsza i ruszyć w drogę?
Długo iść będzie trzeba. Ale cóż to szkodzi? Sypiać będziemy w polu, a na życie zarabiać. W jednej wsi Geszel zagra na skrzypkach i dadzą nam mleka. W drugiej wsi Ojzer powie wiersz lub Aron bajkę ciekawą – i dadzą nam chleba. Gdzie indziej znów zaśpiewamy albo w pracy w polu pomożemy…
Dla kulawego Wajnraucha zrobimy wózek z desek i gdy się zmęczy, będziemy go wieźli.
Będziemy szli długo, długo – będziemy szli i szli, i szli…”
– No i co? – niecierpliwią się chłopcy.
Ale rozległ się nagle dzwonek wzywający na ostatnią kolację i bajka została niedokończona.
A nazajutrz byliśmy już w drodze do Warszawy.
1
Towarzystwo Kolonii Letnich – organizacja stworzona w 1882 r. przez Stanisława Markiewicza (1839–1911), lekarza, higienistę i działacza społecznego. Jej zadaniem była organizacja kilkutygodniowego wypoczynku na wsi dla ubogich miejskich dzieci (osobno dla dziewcząt i chłopców, a także dzieci chrześcijańskich i żydowskich). Siedziba Towarzystwa mieściła się na ul. Świętokrzyskiej 25 w Warszawie od 1904 r. [przypis edytorski]
2
dozorca – tu: opiekun, wychowawca. [przypis edytorski]
3
Michałówka – ośrodek wczasowy Towarzystwa Kolonii Letnich wybudowany w 1902 r. niedaleko Małkini w powiecie ostrowskim (przy linii kolejowej Tłuszcz–Ostrołęka, ok. 3 godzin jazdy pociągiem od Warszawy) nad rzeką Brok (lokalna nazwa Broczysko). Składał się z czterech budynków: dwóch parterowych sypialni połączonych werandą, budynku gospodarczego i osobnej toalety. [przypis edytorski]
4
kajet (daw.) – zeszyt. [przypis edytorski]
5
guwerner (z fr. gouverneur) – nauczyciel. [przypis edytorski]
6
czworak – moneta miedziana o wartości 4 groszy. [przypis edytorski]
7
most – kolejowy most na Bugu przed Małkinią, zwany warszawskim. [przypis edytorski]
8
w sobotę jeździć nie wolno – w tradycji żydowskiej sobota jest dniem świątecznym (szabas), podczas którego nie pracowano ani nie wykonywano niektórych czynności, m.in. nie podróżowano. [przypis edytorski]
9
funt – jednostka wagi obowiązująca dawniej w Polsce (ok. 400 g). [przypis edytorski]
10
De Amicis, Edmondo (1846–1908) – włoski pisarz, autor książek dla młodzieży. Do jego najsłynniejszych dzieł należy utwór Serce z 1886 r. [przypis edytorski]
11
Zaręby Kościelne – wieś położona w powiecie ostrowskim (woj. mazowieckie), niedaleko której mieścił się ośrodek kolonijny Towarzystwa Kolonii Letnich „Michałówka”. [przypis edytorski]
12
rabin (z hebr.: mistrz, nauczyciel) – religijny przywódca w judaizmie zajmujący się interpretacją prawa żydowskiego i orzecznictwem w sprawach rytualnych. Każda społeczność wybiera swojego rabina na podstawie jego wiedzy i autorytetu. [przypis edytorski]
13
plant – teren wydzielony pod tor, nasyp i grunt do niego przylegający. [przypis edytorski]
14
oddział Praski, Mirowski, Nalewkowski – oddziały warszawskiej Straży Ogniowej powołanej w 1834 r.: oddział I przy ul. Nalewki 3, oddział IV na Chłodnej 3, ulokowany w byłych koszarach Mirowskich, i oddział V na Pradze (Brukowa róg Szerokiej, obecnie Stefana Okrzei). [przypis edytorski]
15
koza (daw.) – kara polegająca na zatrzymaniu ucznia w szkole po lekcjach. [przypis edytorski]
16
palant – gra, w której uczestnicy podzieleni na dwie drużyny podbijają kijem małą piłkę gumową. [przypis edytorski]
17
syder, właśc. sidur (z hebr. siddur: porządek) – zbiór modlitw codziennych. [przypis edytorski]
18
łazienka – tu: wyznaczone kąpielisko. [przypis edytorski]
19
a zoj (jid.) – tak więc; tak, w ten sposób. [przypis edytorski]
20
szaflik (z niem. Schaffel) – wiaderko, okrągłe naczynie. [przypis edytorski]
21
szabas – żydowski dzień święty, wypadający w sobotę, poświęcany odpoczynkowi i modlitwie. [przypis edytorski]
22
rebe (z hebr. rabbi: nauczyciel, mistrz) – tu: mędrzec. [przypis edytorski]
23
kares – przymilanie się. [przypis edytorski]
24
adie (z fr. adieu) – żegnaj. [przypis edytorski]
25
klipa – gra zręcznościowa polegająca na podbijaniu kijkiem drewienka. [przypis edytorski]
26
Mosiek – zdr. żydowskiego imienia Mojżesz, funkcjonowało jako pogardliwe określenie Żyda. [przypis edytorski]
27
Zofiówka – ośrodek kolonijny Towarzystwa Kolonii Letnich, mieścił się w powiecie ostrołęckim. Od 1904 r. wypoczywały tam jedynie dziewczęta. [przypis edytorski]
Вам также может понравиться
{"page":{"canonicalUrl":"https://bookra.app/books/3CEHWasP","pageTitle":"Mośki, Joski i Srule (Януш Корчак) — полный текст, краткое содержание, анализ и герои","metaDescription":"Полный текст книги «Mośki, Joski i Srule». А также краткое содержание, главные мысли, конфликт, темы, персонажи, цитаты и ответы на вопросы.","headingTitle":"«Mośki, Joski i Srule». Читать бесплатно онлайн","headingSubtitle":"Януш Корчак","structuredData":[{"@context":"https://schema.org","@type":"BreadcrumbList","@id":"https://bookra.app/books/3CEHWasP#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"BookRa","item":"https://bookra.app/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"зарубежная классика","item":"https://bookra.app/genre/5214"},{"@type":"ListItem","position":3,"name":"Mośki, Joski i Srule","item":"https://bookra.app/books/3CEHWasP"}]},{"@context":"https://schema.org","@type":"WebPage","@id":"https://bookra.app/books/3CEHWasP","url":"https://bookra.app/books/3CEHWasP","name":"«Mośki, Joski i Srule». Читать бесплатно онлайн","description":"Полный текст книги «Mośki, Joski i Srule». А также краткое содержание, главные мысли, конфликт, темы, персонажи, цитаты и ответы на вопросы.","breadcrumb":{"@id":"https://bookra.app/books/3CEHWasP#breadcrumb"},"mainEntity":{"@id":"https://bookra.app/books/3CEHWasP#work"},"primaryImageOfPage":{"@type":"ImageObject","url":"https://storage.yandexcloud.net/bookra-catalog-pd-public/content/5a84d965-aff4-11ea-a162-441ea14f7ef4/thumbs/1200.webp"}},{"@context":"https://schema.org","@type":"Book","@id":"https://bookra.app/books/3CEHWasP#work","name":"Mośki, Joski i Srule","url":"https://bookra.app/books/3CEHWasP","description":"Janusz Korczak wyjeżdżał z warszawskimi dziećmi z ubogich rodzin na kolonie w 1904, 1907, 1908 r. Efektem tych doświadczeń był jego faktyczny debiut jako twórcy literatury dla dzieci, czyli książka Mośki, Joski i Srule.Takiego sposobu pisania dla dzieci polska literatura do tej pory nie znała. Nic dziwnego zatem, że powieść zrobiła na odbiorcach piorunujące wrażenie. Żadnego podziału na dzieci grzeczne, niegrzeczne, dobre i złe, żadnego pouczania, moralizowania… Tego jeszcze nie było. Dzieci ją pokochały, zaczęły naśladować zabawy bohaterów oraz ich pogląd na sprawiedliwość i słuszność. Dorośli mieli pewne zastrzeżenia, bo czy faktycznie można pokazywać biedne, żydowskie dzieci w taki sposób, jakby niczym nie różniły się od chrześcijańskich? Korczak zadziwił ówczesny świat prostą prawdą, że dziecko jest tylko dzieckiem, bez względu na narodowość i wyznanie.Opisał biedne, zaniedbane, znające tylko miejskie zaułki i rynsztoki dzieci, zachwycające się wsią, naturą, zwierzętami. Pokazał, jak uczą się od natury i od siebie nawzajem, jak kształtuje się ich zmysł moralny. Doświadczenia kolonijne okazały się niezwykle ważne w późniejszej twórczości Korczaka i jego koncepcjach pedagogicznych.Straszne koleje losu sprawiły, że kilka kilometrów na południe od ośrodka kolonijnego Michałówka powstał obóz zagłady Treblinka, do którego pisarz wraz z żydowskimi podopiecznymi wyruszył w swoją ostatnią podróż, tą samą drogą co 40 lat wcześniej. Trudno o tym nie myśleć przy lekturze książki, tak się bowiem dzieje, gdy w świecie zaczynają triumfować uprzedzenia, strach i nienawiść.","image":"https://storage.yandexcloud.net/bookra-catalog-pd-public/content/5a84d965-aff4-11ea-a162-441ea14f7ef4/thumbs/1200.webp","inLanguage":"pl","genre":["зарубежная классика","зарубежная старинная литература"],"sameAs":["https://litres.ru/book/yanush-korchak/moski-joski-i-srule-55842878/"],"author":[{"@type":"Person","@id":"https://bookra.app/author/c4796eef-2a93-102a-9ac3-800cba805322#person","name":"Януш Корчак","url":"https://bookra.app/author/c4796eef-2a93-102a-9ac3-800cba805322","sameAs":["https://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%9A%D0%BE%D1%80%D1%87%D0%B0%D0%BA%2C_%D0%AF%D0%BD%D1%83%D1%88","https://www.wikidata.org/wiki/Q152441"]}],"about":[{"@type":"Thing","name":"зарубежная классика"},{"@type":"Thing","name":"зарубежная старинная литература"},{"@type":"Thing","name":"чтение онлайн"},{"@type":"Thing","name":"саммари"},{"@type":"Thing","name":"AI-разбор"},{"@type":"Thing","name":"персонажи"},{"@type":"Thing","name":"цитаты"}],"workExample":{"@type":"Book","@id":"https://bookra.app/books/3CEHWasP#edition","url":"https://bookra.app/books/3CEHWasP","bookFormat":"https://schema.org/EBook","inLanguage":"pl","sameAs":["https://litres.ru/book/yanush-korchak/moski-joski-i-srule-55842878/"],"isAccessibleForFree":true,"potentialAction":{"@type":"ReadAction","name":"Читать бесплатно онлайн «Mośki, Joski i Srule»","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https://bookra.app/books/3CEHWasP","actionPlatform":["https://schema.org/DesktopWebPlatform"]},"expectsAcceptanceOf":{"@type":"Offer","category":"nologinrequired"}}}}],"book":{"idCatalog":762607,"shortId":"3CEHWasP","title":"Mośki, Joski i Srule","coverUrl":"https://storage.yandexcloud.net/bookra-catalog-pd-public/content/5a84d965-aff4-11ea-a162-441ea14f7ef4/thumbs/1200.webp","annotationText":"Janusz Korczak wyjeżdżał z warszawskimi dziećmi z ubogich rodzin na kolonie w 1904, 1907, 1908 r. Efektem tych doświadczeń był jego faktyczny debiut jako twórcy literatury dla dzieci, czyli książka Mośki, Joski i Srule.Takiego sposobu pisania dla dzieci polska literatura do tej pory nie znała. Nic dziwnego zatem, że powieść zrobiła na odbiorcach piorunujące wrażenie. Żadnego podziału na dzieci grzeczne, niegrzeczne, dobre i złe, żadnego pouczania, moralizowania… Tego jeszcze nie było. Dzieci ją pokochały, zaczęły naśladować zabawy bohaterów oraz ich pogląd na sprawiedliwość i słuszność. Dorośli mieli pewne zastrzeżenia, bo czy faktycznie można pokazywać biedne, żydowskie dzieci w taki sposób, jakby niczym nie różniły się od chrześcijańskich? Korczak zadziwił ówczesny świat prostą prawdą, że dziecko jest tylko dzieckiem, bez względu na narodowość i wyznanie.Opisał biedne, zaniedbane, znające tylko miejskie zaułki i rynsztoki dzieci, zachwycające się wsią, naturą, zwierzętami. Pokazał, jak uczą się od natury i od siebie nawzajem, jak kształtuje się ich zmysł moralny. Doświadczenia kolonijne okazały się niezwykle ważne w późniejszej twórczości Korczaka i jego koncepcjach pedagogicznych.Straszne koleje losu sprawiły, że kilka kilometrów na południe od ośrodka kolonijnego Michałówka powstał obóz zagłady Treblinka, do którego pisarz wraz z żydowskimi podopiecznymi wyruszył w swoją ostatnią podróż, tą samą drogą co 40 lat wcześniej. Trudno o tym nie myśleć przy lekturze książki, tak się bowiem dzieje, gdy w świecie zaczynają triumfować uprzedzenia, strach i nienawiść.","catalogType":"PUBLIC_DOMAIN","catalogTypeLabel":"Общественное достояние","authorLine":"Януш Корчак","authors":[{"id":"c4796eef-2a93-102a-9ac3-800cba805322","displayName":"Януш Корчак","protectedUrl":"/author/c4796eef-2a93-102a-9ac3-800cba805322","wikipediaUrl":"https://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%9A%D0%BE%D1%80%D1%87%D0%B0%D0%BA%2C_%D0%AF%D0%BD%D1%83%D1%88","wikidataUrl":"https://www.wikidata.org/wiki/Q152441"}],"genres":[{"id":5214,"title":"зарубежная классика","token":null,"publicUrl":"https://bookra.app/genre/5214"},{"id":5215,"title":"зарубежная старинная литература","token":null,"publicUrl":"https://bookra.app/genre/5215"}],"keywords":[],"facts":[{"key":"dateWritten","label":"Дата написания","value":"1970-01-01"},{"key":"bookLanguage","label":"Язык книги","value":"pl"},{"key":"adult","label":"Возрастное ограничение","value":"0+"}],"seoSections":[],"authorSummary":null,"hasArtifacts":false,"canReadInApp":true,"readUrl":"https://web.bookra.app/?startapp=r_762607","artifactsUrl":"https://web.bookra.app/?startapp=b_762607","readCtaLabel":"Читать бесплатно","artifactsCtaLabel":"AI-разбор","appReadLinks":{"tg":"https://t.me/bookra_lib_bot/BookRa?startapp=r_762607","vk":"https://vk.com/app54470698#startapp=r_762607","max":"https://max.ru/id7751370047_bot?startapp=r_762607","web":"https://web.bookra.app/?startapp=r_762607"},"appAnalysisLinks":{"tg":"https://t.me/bookra_lib_bot/BookRa?startapp=b_762607","vk":"https://vk.com/app54470698#startapp=b_762607","max":"https://max.ru/id7751370047_bot?startapp=b_762607","web":"https://web.bookra.app/?startapp=b_762607"},"guestReaderUrl":"/books/3CEHWasP?page=20#reader-content","authorCtaLabel":"Все книги автора","authorProtectedUrl":"/author/c4796eef-2a93-102a-9ac3-800cba805322","readersCount":0,"adultLabel":"0+","yearLabel":null,"datePublished":null,"publisherLabel":null,"isbn":null,"oclc":null,"lccn":null,"partnerUrl":null,"accessNote":"Полный текст книги и AI-разбор откроются на защищенных страницах BookRa после входа."},"reader":{"page":20,"totalPages":21,"hasPrev":true,"hasNext":true,"prevPageUrl":"/books/3CEHWasP?page=19#reader-content","nextPageUrl":"/books/3CEHWasP?page=21#reader-content","progressLabel":"Страница 20 из 21","sections":[{"id":"content10:22","kind":"paragraph","text":"– Już – mówią jedni."},{"id":"content10:23","kind":"paragraph","text":"– Nie jeszcze."},{"id":"content10:24","kind":"paragraph","text":"Już gwiazdą tylko, już iskrą małą świeci."},{"id":"content10:25","kind":"paragraph","text":"Tego ostatniego wieczora o ostatnim zachodzie urodziła się ostatnia bajka kolonijna – dziwna bajka i niedokończona."},{"id":"content10:26","kind":"paragraph","text":"„A może nie wracać do Warszawy? Może ustawić się parami, wziąć chorągiewki, zaśpiewać marsza i ruszyć w drogę?"},{"id":"content10:27","kind":"paragraph","text":"– Dokąd?"},{"id":"content10:28","kind":"paragraph","text":"– Do Słońca."},{"id":"content10:29","kind":"paragraph","text":"Długo iść będzie trzeba. Ale cóż to szkodzi? Sypiać będziemy w polu, a na życie zarabiać. W jednej wsi Geszel zagra na skrzypkach i dadzą nam mleka. W drugiej wsi Ojzer powie wiersz lub Aron bajkę ciekawą – i dadzą nam chleba. Gdzie indziej znów zaśpiewamy albo w pracy w polu pomożemy…"},{"id":"content10:30","kind":"paragraph","text":"Dla kulawego Wajnraucha zrobimy wózek z desek i gdy się zmęczy, będziemy go wieźli."},{"id":"content10:31","kind":"paragraph","text":"Będziemy szli długo, długo – będziemy szli i szli, i szli…”"},{"id":"content10:32","kind":"paragraph","text":"– No i co? – niecierpliwią się chłopcy."},{"id":"content10:33","kind":"paragraph","text":"Ale rozległ się nagle dzwonek wzywający na ostatnią kolację i bajka została niedokończona."},{"id":"content10:34","kind":"paragraph","text":"A nazajutrz byliśmy już w drodze do Warszawy."},{"id":"contentnotes0:0","kind":"heading","text":"1"},{"id":"contentnotes0:1","kind":"paragraph","text":"Towarzystwo Kolonii Letnich – organizacja stworzona w 1882 r. przez Stanisława Markiewicza (1839–1911), lekarza, higienistę i działacza społecznego. Jej zadaniem była organizacja kilkutygodniowego wypoczynku na wsi dla ubogich miejskich dzieci (osobno dla dziewcząt i chłopców, a także dzieci chrześcijańskich i żydowskich). Siedziba Towarzystwa mieściła się na ul. Świętokrzyskiej 25 w Warszawie od 1904 r. [przypis edytorski]"},{"id":"contentnotes0:2","kind":"paragraph","text":"Do tyłu"},{"id":"contentnotes0:3","kind":"heading","text":"2"},{"id":"contentnotes0:4","kind":"paragraph","text":"dozorca – tu: opiekun, wychowawca. [przypis edytorski]"},{"id":"contentnotes0:5","kind":"paragraph","text":"Do tyłu"},{"id":"contentnotes0:6","kind":"heading","text":"3"},{"id":"contentnotes0:7","kind":"paragraph","text":"Michałówka – ośrodek wczasowy Towarzystwa Kolonii Letnich wybudowany w 1902 r. niedaleko Małkini w powiecie ostrowskim (przy linii kolejowej Tłuszcz–Ostrołęka, ok. 3 godzin jazdy pociągiem od Warszawy) nad rzeką Brok (lokalna nazwa Broczysko). Składał się z czterech budynków: dwóch parterowych sypialni połączonych werandą, budynku gospodarczego i osobnej toalety. [przypis edytorski]"},{"id":"contentnotes0:8","kind":"paragraph","text":"Do tyłu"},{"id":"contentnotes0:9","kind":"heading","text":"4"},{"id":"contentnotes0:10","kind":"paragraph","text":"kajet (daw.) – zeszyt. [przypis edytorski]"},{"id":"contentnotes0:11","kind":"paragraph","text":"Do tyłu"},{"id":"contentnotes0:12","kind":"heading","text":"5"},{"id":"contentnotes0:13","kind":"paragraph","text":"guwerner (z fr. gouverneur) – nauczyciel. [przypis edytorski]"},{"id":"contentnotes0:14","kind":"paragraph","text":"Do tyłu"},{"id":"contentnotes0:15","kind":"heading","text":"6"},{"id":"contentnotes0:16","kind":"paragraph","text":"czworak – moneta miedziana o wartości 4 groszy. [przypis edytorski]"},{"id":"contentnotes0:17","kind":"paragraph","text":"Do tyłu"},{"id":"contentnotes0:18","kind":"heading","text":"7"},{"id":"contentnotes0:19","kind":"paragraph","text":"most – kolejowy most na Bugu przed Małkinią, zwany warszawskim. [przypis edytorski]"},{"id":"contentnotes0:20","kind":"paragraph","text":"Do tyłu"},{"id":"contentnotes0:21","kind":"heading","text":"8"},{"id":"contentnotes0:22","kind":"paragraph","text":"w sobotę jeździć nie wolno – w tradycji żydowskiej sobota jest dniem świątecznym (szabas), podczas którego nie pracowano ani nie wykonywano niektórych czynności, m.in. nie podróżowano. [przypis edytorski]"},{"id":"contentnotes0:23","kind":"paragraph","text":"Do tyłu"},{"id":"contentnotes0:24","kind":"heading","text":"9"},{"id":"contentnotes0:25","kind":"paragraph","text":"funt – jednostka wagi obowiązująca dawniej w Polsce (ok. 400 g). [przypis edytorski]"},{"id":"contentnotes0:26","kind":"paragraph","text":"Do tyłu"},{"id":"contentnotes0:27","kind":"heading","text":"10"},{"id":"contentnotes0:28","kind":"paragraph","text":"De Amicis, Edmondo (1846–1908) – włoski pisarz, autor książek dla młodzieży. Do jego najsłynniejszych dzieł należy utwór Serce z 1886 r. [przypis edytorski]"},{"id":"contentnotes0:29","kind":"paragraph","text":"Do tyłu"},{"id":"contentnotes0:30","kind":"heading","text":"11"},{"id":"contentnotes0:31","kind":"paragraph","text":"Zaręby Kościelne – wieś położona w powiecie ostrowskim (woj. mazowieckie), niedaleko której mieścił się ośrodek kolonijny Towarzystwa Kolonii Letnich „Michałówka”. [przypis edytorski]"},{"id":"contentnotes0:32","kind":"paragraph","text":"Do tyłu"},{"id":"contentnotes0:33","kind":"heading","text":"12"},{"id":"contentnotes0:34","kind":"paragraph","text":"rabin (z hebr.: mistrz, nauczyciel) – religijny przywódca w judaizmie zajmujący się interpretacją prawa żydowskiego i orzecznictwem w sprawach rytualnych. Każda społeczność wybiera swojego rabina na podstawie jego wiedzy i autorytetu. [przypis edytorski]"},{"id":"contentnotes0:35","kind":"paragraph","text":"Do tyłu"},{"id":"contentnotes0:36","kind":"heading","text":"13"},{"id":"contentnotes0:37","kind":"paragraph","text":"plant – teren wydzielony pod tor, nasyp i grunt do niego przylegający. [przypis edytorski]"},{"id":"contentnotes0:38","kind":"paragraph","text":"Do tyłu"},{"id":"contentnotes0:39","kind":"heading","text":"14"},{"id":"contentnotes0:40","kind":"paragraph","text":"oddział Praski, Mirowski, Nalewkowski – oddziały warszawskiej Straży Ogniowej powołanej w 1834 r.: oddział I przy ul. Nalewki 3, oddział IV na Chłodnej 3, ulokowany w byłych koszarach Mirowskich, i oddział V na Pradze (Brukowa róg Szerokiej, obecnie Stefana Okrzei). [przypis edytorski]"},{"id":"contentnotes0:41","kind":"paragraph","text":"Do tyłu"},{"id":"contentnotes0:42","kind":"heading","text":"15"},{"id":"contentnotes0:43","kind":"paragraph","text":"koza (daw.) – kara polegająca na zatrzymaniu ucznia w szkole po lekcjach. [przypis edytorski]"},{"id":"contentnotes0:44","kind":"paragraph","text":"Do tyłu"},{"id":"contentnotes0:45","kind":"heading","text":"16"},{"id":"contentnotes0:46","kind":"paragraph","text":"palant – gra, w której uczestnicy podzieleni na dwie drużyny podbijają kijem małą piłkę gumową. [przypis edytorski]"},{"id":"contentnotes0:47","kind":"paragraph","text":"Do tyłu"},{"id":"contentnotes0:48","kind":"heading","text":"17"},{"id":"contentnotes0:49","kind":"paragraph","text":"syder, właśc. sidur (z hebr. siddur: porządek) – zbiór modlitw codziennych. [przypis edytorski]"},{"id":"contentnotes0:50","kind":"paragraph","text":"Do tyłu"},{"id":"contentnotes0:51","kind":"heading","text":"18"},{"id":"contentnotes0:52","kind":"paragraph","text":"łazienka – tu: wyznaczone kąpielisko. [przypis edytorski]"},{"id":"contentnotes0:53","kind":"paragraph","text":"Do tyłu"},{"id":"contentnotes0:54","kind":"heading","text":"19"},{"id":"contentnotes0:55","kind":"paragraph","text":"a zoj (jid.) – tak więc; tak, w ten sposób. [przypis edytorski]"},{"id":"contentnotes0:56","kind":"paragraph","text":"Do tyłu"},{"id":"contentnotes0:57","kind":"heading","text":"20"},{"id":"contentnotes0:58","kind":"paragraph","text":"szaflik (z niem. Schaffel) – wiaderko, okrągłe naczynie. [przypis edytorski]"},{"id":"contentnotes0:59","kind":"paragraph","text":"Do tyłu"},{"id":"contentnotes0:60","kind":"heading","text":"21"},{"id":"contentnotes0:61","kind":"paragraph","text":"szabas – żydowski dzień święty, wypadający w sobotę, poświęcany odpoczynkowi i modlitwie. [przypis edytorski]"},{"id":"contentnotes0:62","kind":"paragraph","text":"Do tyłu"},{"id":"contentnotes0:63","kind":"heading","text":"22"},{"id":"contentnotes0:64","kind":"paragraph","text":"rebe (z hebr. rabbi: nauczyciel, mistrz) – tu: mędrzec. [przypis edytorski]"},{"id":"contentnotes0:65","kind":"paragraph","text":"Do tyłu"},{"id":"contentnotes0:66","kind":"heading","text":"23"},{"id":"contentnotes0:67","kind":"paragraph","text":"kares – przymilanie się. [przypis edytorski]"},{"id":"contentnotes0:68","kind":"paragraph","text":"Do tyłu"},{"id":"contentnotes0:69","kind":"heading","text":"24"},{"id":"contentnotes0:70","kind":"paragraph","text":"adie (z fr. adieu) – żegnaj. [przypis edytorski]"},{"id":"contentnotes0:71","kind":"paragraph","text":"Do tyłu"},{"id":"contentnotes0:72","kind":"heading","text":"25"},{"id":"contentnotes0:73","kind":"paragraph","text":"klipa – gra zręcznościowa polegająca na podbijaniu kijkiem drewienka. [przypis edytorski]"},{"id":"contentnotes0:74","kind":"paragraph","text":"Do tyłu"},{"id":"contentnotes0:75","kind":"heading","text":"26"},{"id":"contentnotes0:76","kind":"paragraph","text":"Mosiek – zdr. żydowskiego imienia Mojżesz, funkcjonowało jako pogardliwe określenie Żyda. [przypis edytorski]"},{"id":"contentnotes0:77","kind":"paragraph","text":"Do tyłu"},{"id":"contentnotes0:78","kind":"heading","text":"27"},{"id":"contentnotes0:79","kind":"paragraph","text":"Zofiówka – ośrodek kolonijny Towarzystwa Kolonii Letnich, mieścił się w powiecie ostrołęckim. Od 1904 r. wypoczywały tam jedynie dziewczęta. [przypis edytorski]"},{"id":"contentnotes0:80","kind":"paragraph","text":"Do tyłu"}],"toc":[{"id":"content0:0:1","label":"Janusz Korczak Mośki, Joski i Srule","page":1,"pageUrl":"/books/3CEHWasP#reader-content"},{"id":"content0:1:1","label":"Bardzo krótki wstęp","page":1,"pageUrl":"/books/3CEHWasP#reader-content"},{"id":"content0:6:1","label":"Rozdział pierwszy","page":1,"pageUrl":"/books/3CEHWasP#reader-content"},{"id":"content0:38:1","label":"Rozdział drugi","page":1,"pageUrl":"/books/3CEHWasP#reader-content"},{"id":"content1:0:2","label":"Rozdział trzeci","page":2,"pageUrl":"/books/3CEHWasP?page=2#reader-content"},{"id":"content1:26:2","label":"Rozdział czwarty","page":2,"pageUrl":"/books/3CEHWasP?page=2#reader-content"},{"id":"content2:0:3","label":"Rozdział piąty","page":3,"pageUrl":"/books/3CEHWasP?page=3#reader-content"},{"id":"content2:8:3","label":"*","page":3,"pageUrl":"/books/3CEHWasP?page=3#reader-content"},{"id":"content2:27:4","label":"*","page":4,"pageUrl":"/books/3CEHWasP?page=4#reader-content"},{"id":"content2:80:5","label":"Rozdział szósty","page":5,"pageUrl":"/books/3CEHWasP?page=5#reader-content"},{"id":"content3:0:5","label":"Rozdział siódmy","page":5,"pageUrl":"/books/3CEHWasP?page=5#reader-content"},{"id":"content3:46:6","label":"Rozdział ósmy","page":6,"pageUrl":"/books/3CEHWasP?page=6#reader-content"},{"id":"content4:0:7","label":"Rozdział dziewiąty","page":7,"pageUrl":"/books/3CEHWasP?page=7#reader-content"},{"id":"content4:40:7","label":"Rozdział dziesiąty","page":7,"pageUrl":"/books/3CEHWasP?page=7#reader-content"},{"id":"content4:59:8","label":"Rozdział jedenasty","page":8,"pageUrl":"/books/3CEHWasP?page=8#reader-content"},{"id":"content5:0:8","label":"Rozdział dwunasty","page":8,"pageUrl":"/books/3CEHWasP?page=8#reader-content"},{"id":"content5:24:9","label":"Rozdział trzynasty","page":9,"pageUrl":"/books/3CEHWasP?page=9#reader-content"},{"id":"content5:29:9","label":"*","page":9,"pageUrl":"/books/3CEHWasP?page=9#reader-content"},{"id":"content5:76:10","label":"Rozdział czternasty","page":10,"pageUrl":"/books/3CEHWasP?page=10#reader-content"},{"id":"content6:0:12","label":"Rozdział piętnasty","page":12,"pageUrl":"/books/3CEHWasP?page=12#reader-content"},{"id":"content6:23:12","label":"Rozdział szesnasty","page":12,"pageUrl":"/books/3CEHWasP?page=12#reader-content"},{"id":"content6:63:13","label":"Rozdział siedemnasty","page":13,"pageUrl":"/books/3CEHWasP?page=13#reader-content"},{"id":"content7:0:14","label":"Rozdział osiemnasty","page":14,"pageUrl":"/books/3CEHWasP?page=14#reader-content"},{"id":"content7:42:15","label":"Rozdział dziewiętnasty","page":15,"pageUrl":"/books/3CEHWasP?page=15#reader-content"},{"id":"content8:0:15","label":"Rozdział dwudziesty","page":15,"pageUrl":"/books/3CEHWasP?page=15#reader-content"},{"id":"content8:22:16","label":"Rozdział dwudziesty pierwszy","page":16,"pageUrl":"/books/3CEHWasP?page=16#reader-content"},{"id":"content8:49:17","label":"Rozdział dwudziesty drugi","page":17,"pageUrl":"/books/3CEHWasP?page=17#reader-content"},{"id":"content9:0:18","label":"Rozdział dwudziesty trzeci","page":18,"pageUrl":"/books/3CEHWasP?page=18#reader-content"},{"id":"content9:82:19","label":"Rozdział dwudziesty czwarty","page":19,"pageUrl":"/books/3CEHWasP?page=19#reader-content"},{"id":"content10:0:19","label":"Rozdział dwudziesty piąty","page":19,"pageUrl":"/books/3CEHWasP?page=19#reader-content"},{"id":"contentnotes0:0:20","label":"1","page":20,"pageUrl":"/books/3CEHWasP?page=20#reader-content"},{"id":"contentnotes0:3:20","label":"2","page":20,"pageUrl":"/books/3CEHWasP?page=20#reader-content"},{"id":"contentnotes0:6:20","label":"3","page":20,"pageUrl":"/books/3CEHWasP?page=20#reader-content"},{"id":"contentnotes0:9:20","label":"4","page":20,"pageUrl":"/books/3CEHWasP?page=20#reader-content"},{"id":"contentnotes0:12:20","label":"5","page":20,"pageUrl":"/books/3CEHWasP?page=20#reader-content"},{"id":"contentnotes0:15:20","label":"6","page":20,"pageUrl":"/books/3CEHWasP?page=20#reader-content"},{"id":"contentnotes0:18:20","label":"7","page":20,"pageUrl":"/books/3CEHWasP?page=20#reader-content"},{"id":"contentnotes0:21:20","label":"8","page":20,"pageUrl":"/books/3CEHWasP?page=20#reader-content"},{"id":"contentnotes0:24:20","label":"9","page":20,"pageUrl":"/books/3CEHWasP?page=20#reader-content"},{"id":"contentnotes0:27:20","label":"10","page":20,"pageUrl":"/books/3CEHWasP?page=20#reader-content"},{"id":"contentnotes0:30:20","label":"11","page":20,"pageUrl":"/books/3CEHWasP?page=20#reader-content"},{"id":"contentnotes0:33:20","label":"12","page":20,"pageUrl":"/books/3CEHWasP?page=20#reader-content"},{"id":"contentnotes0:36:20","label":"13","page":20,"pageUrl":"/books/3CEHWasP?page=20#reader-content"},{"id":"contentnotes0:39:20","label":"14","page":20,"pageUrl":"/books/3CEHWasP?page=20#reader-content"},{"id":"contentnotes0:42:20","label":"15","page":20,"pageUrl":"/books/3CEHWasP?page=20#reader-content"},{"id":"contentnotes0:45:20","label":"16","page":20,"pageUrl":"/books/3CEHWasP?page=20#reader-content"},{"id":"contentnotes0:48:20","label":"17","page":20,"pageUrl":"/books/3CEHWasP?page=20#reader-content"},{"id":"contentnotes0:51:20","label":"18","page":20,"pageUrl":"/books/3CEHWasP?page=20#reader-content"},{"id":"contentnotes0:54:20","label":"19","page":20,"pageUrl":"/books/3CEHWasP?page=20#reader-content"},{"id":"contentnotes0:57:20","label":"20","page":20,"pageUrl":"/books/3CEHWasP?page=20#reader-content"},{"id":"contentnotes0:60:20","label":"21","page":20,"pageUrl":"/books/3CEHWasP?page=20#reader-content"},{"id":"contentnotes0:63:20","label":"22","page":20,"pageUrl":"/books/3CEHWasP?page=20#reader-content"},{"id":"contentnotes0:66:20","label":"23","page":20,"pageUrl":"/books/3CEHWasP?page=20#reader-content"},{"id":"contentnotes0:69:20","label":"24","page":20,"pageUrl":"/books/3CEHWasP?page=20#reader-content"},{"id":"contentnotes0:72:20","label":"25","page":20,"pageUrl":"/books/3CEHWasP?page=20#reader-content"},{"id":"contentnotes0:75:20","label":"26","page":20,"pageUrl":"/books/3CEHWasP?page=20#reader-content"},{"id":"contentnotes0:78:20","label":"27","page":20,"pageUrl":"/books/3CEHWasP?page=20#reader-content"},{"id":"contentnotes0:81:21","label":"28","page":21,"pageUrl":"/books/3CEHWasP?page=21#reader-content"},{"id":"contentnotes0:84:21","label":"29","page":21,"pageUrl":"/books/3CEHWasP?page=21#reader-content"},{"id":"contentnotes0:87:21","label":"30","page":21,"pageUrl":"/books/3CEHWasP?page=21#reader-content"},{"id":"contentnotes0:90:21","label":"31","page":21,"pageUrl":"/books/3CEHWasP?page=21#reader-content"},{"id":"contentnotes0:93:21","label":"32","page":21,"pageUrl":"/books/3CEHWasP?page=21#reader-content"},{"id":"contentnotes0:96:21","label":"33","page":21,"pageUrl":"/books/3CEHWasP?page=21#reader-content"},{"id":"contentnotes0:99:21","label":"34","page":21,"pageUrl":"/books/3CEHWasP?page=21#reader-content"},{"id":"contentnotes0:102:21","label":"35","page":21,"pageUrl":"/books/3CEHWasP?page=21#reader-content"},{"id":"contentnotes0:105:21","label":"36","page":21,"pageUrl":"/books/3CEHWasP?page=21#reader-content"},{"id":"contentnotes0:108:21","label":"37","page":21,"pageUrl":"/books/3CEHWasP?page=21#reader-content"},{"id":"contentnotes0:111:21","label":"38","page":21,"pageUrl":"/books/3CEHWasP?page=21#reader-content"},{"id":"contentnotes0:114:21","label":"39","page":21,"pageUrl":"/books/3CEHWasP?page=21#reader-content"},{"id":"contentnotes0:117:21","label":"40","page":21,"pageUrl":"/books/3CEHWasP?page=21#reader-content"},{"id":"contentnotes0:120:21","label":"41","page":21,"pageUrl":"/books/3CEHWasP?page=21#reader-content"}]},"similarBooks":[{"idCatalog":787516,"shortId":"038AHbna","title":"Человек-зверь","authorLine":"Эмиль Золя, В. Ранцова","primaryAuthorId":"82d512ee-2a82-102a-9ae1-2dfe723fe7c7","coverUrl":"https://storage.yandexcloud.net/bookra-catalog-pd-public/content/46378965-70f6-41f4-9510-013fea11211d/thumbs/400.webp","publicUrl":"https://bookra.app/books/038AHbna"},{"idCatalog":7183,"shortId":"4SSnge7p","title":"Фараон","authorLine":"Болеслав Прус, Е. Н. Троповский","primaryAuthorId":"dcbe6513-2a81-102a-9ae1-2dfe723fe7c7","coverUrl":"https://storage.yandexcloud.net/bookra-catalog-litres-public/content/32aeea09-f542-4c48-ba6c-1464e0288595/thumbs/400.webp","publicUrl":"https://bookra.app/books/4SSnge7p"},{"idCatalog":521096,"shortId":"39RurXks","title":"Хагакурэ, или Сокрытое в листве","authorLine":"Цунэтомо Ямамото, Сергей И. Логачев","primaryAuthorId":"292e10ef-2a83-102a-9ae1-2dfe723fe7c7","coverUrl":"https://storage.yandexcloud.net/bookra-catalog-litres-public/content/d2c8ca1b-24e9-11ee-8496-0cc47af30fe4/thumbs/400.webp","publicUrl":"https://bookra.app/books/39RurXks"},{"idCatalog":790354,"shortId":"08oOsnCu","title":"Сон в летнюю ночь","authorLine":"Уильям Шекспир, Николай Михайлович Сатин","primaryAuthorId":"c577ea96-2a81-102a-9ae1-2dfe723fe7c7","coverUrl":"https://storage.yandexcloud.net/bookra-catalog-pd-public/content/9cb6e365-8043-11e7-af8e-0cc47a1952f2/thumbs/400.webp","publicUrl":"https://bookra.app/books/08oOsnCu"},{"idCatalog":788220,"shortId":"0Tjejja2","title":"Нана","authorLine":"Эмиль Золя, Т. Иринова","primaryAuthorId":"82d512ee-2a82-102a-9ae1-2dfe723fe7c7","coverUrl":"https://storage.yandexcloud.net/bookra-catalog-pd-public/content/5a387752-aafd-4f3d-bb91-627dfd767da4/thumbs/400.webp","publicUrl":"https://bookra.app/books/0Tjejja2"},{"idCatalog":577406,"shortId":"0q0GFNSG","title":"Золотой осел","authorLine":"Луций Апулей, Михаил Алексеевич Кузмин","primaryAuthorId":"673278e9-2a98-102a-9ac3-800cba805322","coverUrl":"https://storage.yandexcloud.net/bookra-catalog-litres-public/content/c0602770-11db-11ef-8496-0cc47af30fe4/thumbs/400.webp","publicUrl":"https://bookra.app/books/0q0GFNSG"},{"idCatalog":763844,"shortId":"0k1CVPMc","title":"Ромео и Джульетта","authorLine":"Уильям Шекспир, Дмитрий Лаврентьевич Михаловский","primaryAuthorId":"c577ea96-2a81-102a-9ae1-2dfe723fe7c7","coverUrl":"https://storage.yandexcloud.net/bookra-catalog-pd-public/content/8c3c1916-803a-11e7-8179-0cc47a520474/thumbs/400.webp","publicUrl":"https://bookra.app/books/0k1CVPMc"},{"idCatalog":766049,"shortId":"4TrGYIUx","title":"Гамлет, принц Датский","authorLine":"Уильям Шекспир, Петр Петрович Гнедич","primaryAuthorId":"c577ea96-2a81-102a-9ae1-2dfe723fe7c7","coverUrl":"https://storage.yandexcloud.net/bookra-catalog-pd-public/content/e925d796-803b-11e7-af8e-0cc47a1952f2/thumbs/400.webp","publicUrl":"https://bookra.app/books/4TrGYIUx"},{"idCatalog":46756,"shortId":"1wKz5vUM","title":"Монахиня","authorLine":"Дени Дидро, Дебора Григорьевна Лившиц","primaryAuthorId":"b1401df8-2a93-102a-9ac3-800cba805322","coverUrl":"https://storage.yandexcloud.net/bookra-catalog-litres-public/content/37ba23fd-6a81-102c-a19b-edc40df1930e/thumbs/400.webp","publicUrl":"https://bookra.app/books/1wKz5vUM"},{"idCatalog":788440,"shortId":"0L94UZhC","title":"Доктор Паскаль","authorLine":"Эмиль Золя, Константин Григорьевич Локс","primaryAuthorId":"82d512ee-2a82-102a-9ae1-2dfe723fe7c7","coverUrl":"https://storage.yandexcloud.net/bookra-catalog-pd-public/content/61f13980-8201-4459-bcd1-e04d976a5570/thumbs/400.webp","publicUrl":"https://bookra.app/books/0L94UZhC"},{"idCatalog":11697,"shortId":"2MoUDOAh","title":"Сон в красном тереме. Том 1","authorLine":"Лев Николаевич Меньшиков, Владимир Андреевич Панасюк, Цао Сюэцинь","primaryAuthorId":"4e036549-1455-11e8-a22f-0cc47a5454c6","coverUrl":"https://storage.yandexcloud.net/bookra-catalog-litres-public/content/c9377cb2-c07d-4c18-a638-1db65e2e0cf2/thumbs/400.webp","publicUrl":"https://bookra.app/books/2MoUDOAh"},{"idCatalog":792368,"shortId":"4ft6F5H0","title":"Саламбо","authorLine":"Гюстав Флобер, Николай Максимович Минский","primaryAuthorId":"526ac12b-2a82-102a-9ae1-2dfe723fe7c7","coverUrl":"https://storage.yandexcloud.net/bookra-catalog-pd-public/content/d8927887-c0aa-11e0-9959-47117d41cf4b/thumbs/400.webp","publicUrl":"https://bookra.app/books/4ft6F5H0"}],"similarBooksPagination":{"page":1,"pageSize":12,"totalItems":2333,"totalPages":195,"hasPrev":false,"hasNext":true}},"notFound":false}